Cerceris sabulosa (Panzer, 1799)

Cerceris sabulosa, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının Crabronidae ailesine ait, yalnız yaşayan bir avcı yaban arısıdır. Cerceris, Philanthinae alt ailesinin en kalabalık cinsidir ve dünyada birkaç yüz türü bilinir; bazı yeni sınıflandırmalarda bu grup Philanthidae adıyla ayrı bir aile olarak ele alınır.

Cerceris türleri genellikle 8–17 mm boyunda, siyah zemin üzerinde sarı ya da beyaz bantlar taşıyan, karın halkaları arasında belirgin boğumlar bulunan yaban arılarıdır. Halkaların birbirinden çentikle ayrılmış görünmesi cinsin tipik özelliğidir. Görünüşleri nedeniyle sosyal eşek arılarıyla karıştırılabilirler.

Cerceris dişileri yuvalarını kumlu ya da sıkı topraklarda kazdıkları dikey tünellere yapar. Yavrular için av olarak türe göre farklı böcek grupları, çoğunlukla da hortumlu böcekler ya da yalnız yaşayan arılar toplanır; av iğneyle felç edilerek yuva hücresine yerleştirilir ve üzerine yumurta bırakılır. Crabronidae, eşek arıları ve arılarla akraba, yalnız yaşayan avcı yaban arılarını içeren geniş bir ailedir. Dişiler yuvalarını çoğunlukla toprağa, kuma ya da bitki saplarına yapar; avlarını iğneleriyle felç ederek yuvaya taşır ve yavruları için canlı fakat hareketsiz bir besin kaynağı oluşturur. Erginlerin kendileri ise genellikle çiçeklerdeki bal özüyle beslenir. Bu nedenle hem tozlaşmaya hem de böcek ve örümcek popülasyonlarının doğal denetimine katkıda bulunurlar.

Cerceris sabulosa, Avrupa’nın güneyinden Orta Asya’ya kadar uzanan geniş bir Palearktik yayılışa sahiptir ve tür adının da işaret ettiği gibi (sabulosa: kumlu) kumlu, sıcak ve açık alanlarla ilişkilidir. Erginler yaz aylarında uçar ve maydanozgiller gibi açık çiçekli bitkileri ziyaret eder. Bu arılar saldırgan değildir ve insanlar için önemli bir tehlike oluşturmaz; dişiler yalnızca tutulduklarında savunma amacıyla sokabilir. Aile dünya genelinde binlerce türle temsil edilir ve sıcak, kurak bölgelerde özellikle çeşitlidir.