Cephalaria tuteliana

Cephalaria tuteliana, eskiden pelemir familyası (Dipsacaceae) içinde ele alınan, günümüzde ise hanımeligiller familyasına (Caprifoliaceae) dahil edilen Cephalaria cinsine ait bir bitki türüdür. Bu cins dünyada 90 kadar türle temsil edilir ve türlerin önemli bir kısmı Anadolu, Kafkasya ve İran'da yayılış gösterir. Türkiye, cinsin en önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir ve pek çok türü yalnızca ülkemizde bulunur.

Cephalaria türleri genellikle dik gövdeli, çok yıllık otsu bitkilerdir. Yaprakları karşılıklı dizilir ve çoğu zaman parçalıdır. Çiçekleri, uzun saplar üzerinde yer alan yuvarlak başlar halinde toplanır; başın altında ve çiçekler arasında sert, zarsı pullar bulunur. Çiçek renkleri genellikle krem, açık sarı ya da beyazdır. Bu başlar uzaktan bakıldığında papatyagillerin çiçek durumlarını andırsa da yakından incelendiğinde her çiçeğin kendi küçük dış çanağına sahip olduğu görülür.

Cinsin üyeleri çoğunlukla bozkırlar, kayalık yamaçlar, orman açıklıkları ve dağlık alanlarda yetişir. Çiçeklenme genellikle yaz aylarında gerçekleşir. Çiçekleri arılar, kelebekler ve diğer böcekler için değerli bir nektar kaynağıdır.

Cephalaria tuteliana, Türkiye'ye özgü olduğu bilinen dar yayılışlı türlerden biridir. Bu tür endemik bitkiler, sınırlı popülasyonları nedeniyle otlatma, tarım alanlarının genişlemesi ve habitat kaybı gibi etkilere karşı hassastır. Cinsin bazı türlerinin tohumları yağ içerdiği için endüstriyel ve tarımsal açıdan da ilgi görmüştür.