Centaurea kilaea

Centaurea kilaea, papatyagiller familyasına (Asteraceae) ait peygamber çiçeği cinsinden (Centaurea) bir bitki türüdür. Tür adı, İstanbul'un Karadeniz kıyısındaki Kilyos'un eski adına atıfta bulunur. Centaurea, dünyada 500 ile 700 arasında türü bulunan büyük bir cinstir ve Türkiye, çok sayıda endemik türüyle cinsin en önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir.

Cinsin üyeleri, çiçek başlarını saran ve uçlarında çoğu zaman dikenli, saçaklı ya da zarsı ekler taşıyan kavlak yapraklarıyla tanınır. Bu eklerin biçimi ve rengi, türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliklerdendir. Çiçek başları yalnızca tüpsü çiçeklerden oluşur; kenardaki çiçekler genellikle daha iri ve kısır olup başa gösterişli bir görünüm verir. Çiçek rengi türe göre mor, pembe, sarı ya da beyaz olabilir.

Centaurea kilaea, kıyı kumullarına uyum sağlamış bir türdür. Kumul bitkileri, gevşek ve tuzlu kumda, güçlü rüzgar ve kuraklık koşullarında yaşayabilmek için derin kök sistemleri ve tüylü yapraklar gibi özellikler geliştirmiştir. Yaz aylarında açan çiçekleri arılar ve kelebekler tarafından tozlaştırılır.

Tür, Karadeniz'in batı kıyılarında, özellikle Trakya ve İstanbul'un Karadeniz kıyılarındaki kumullarda yayılış gösterir. Kıyı kumulları turizm, yapılaşma, kum alımı ve yoğun kullanım nedeniyle hızla kaybolan habitatlardır. Bu durum, kumullara bağımlı olan bu türün korunmasını özellikle önemli kılmaktadır.