Cataglyphis viaticus (Fabricius, 1787)

Cataglyphis viaticus, karıncalar (Formicidae) ailesinin Formicinae alt ailesine bağlı Cataglyphis cinsinden, sıcak ve kurak bölgelerde yaşayan bir karınca türüdür. Batı Akdeniz bölgesinde, özellikle İber Yarımadası ve Kuzey Afrika'da yayılış gösterir. İşçiler uzun bacaklı, ince yapılı ve hızlı koşan karıncalardır; renkleri genellikle kırmızımsı kahverengi ile siyah arasında değişir.

Cataglyphis cinsinin üyeleri çöl karıncaları ya da gümüş karıncalar olarak bilinir. Bu karıncalar günün en sıcak saatlerinde, birçok canlının barınağına çekildiği sırada tek başlarına yiyecek aramaya çıkar. Sıcağa dayanıklılıkları sayesinde güneşte ölen ya da yorgun düşen böcekleri toplar, bu şekilde rekabetten kaçınırlar. Uzun bacakları gövdeyi sıcak zeminden uzak tutar ve hızlı hareket etmelerini sağlar.

Bu cinsin üyeleri yön bulma yetenekleriyle bilimsel açıdan çok iyi tanınır. Yiyecek ararken kıvrımlı yollar izleseler bile güneşin konumu ve gökyüzündeki ışığın kutuplanmasından yararlanarak ve attıkları adımları adeta sayarak yuvalarına düz bir çizgi halinde geri dönebilirler. Yuvalar çoğunlukla açık, seyrek bitkili, kumlu ya da taşlı alanlarda toprak içine kazılır.

Karıncalar toprağın havalandırılması, organik maddenin parçalanması, tohumların taşınması ve diğer küçük omurgasızların sayısının dengelenmesi gibi görevleriyle karasal ekosistemlerin en önemli canlı gruplarından biridir. Birçok kuş, sürüngen ve örümcek için de önemli bir besin kaynağı oluştururlar. Küçük boyları ve gizli yaşamları nedeniyle türlerin büyük kısmı ancak yakından incelendiğinde, çoğu zaman mikroskop altında ve işçilerin kıllanması, baş ve göğüs biçimi gibi ayrıntılara bakılarak güvenilir biçimde ayırt edilebilir.

Karıncalar (Formicidae), zar kanatlılar takımının tamamen sosyal yaşayan tek büyük ailesidir. Koloniler genellikle bir ya da birkaç kraliçe, kısır dişi işçiler ve yalnızca çiftleşme döneminde ortaya çıkan kanatlı erkeklerden oluşur. Karıncaları diğer zar kanatlılardan ayıran en belirgin özellikler dirsek biçiminde kırılan antenler ve göğüs ile karın arasındaki bir ya da iki boğumlu bel yapısıdır (petiyol). Yeni koloniler çoğunlukla sıcak ve nemli günlerde yapılan çiftleşme uçuşlarının ardından kanatlarını döken genç kraliçeler tarafından kurulur.