Carex riparia

Carex riparia, ayakotugiller (Cyperaceae) familyasının Carex cinsine ait iri, çok yıllık bir sulak alan bitkisidir. Adı, akarsu ve göl kıyılarında yaşamasına işaret eder; ayakotlarının en büyük türlerinden biridir.

Gövdeleri keskin köşeli üçgen kesitlidir ve genellikle 60 ile 150 santimetre boylanır. Yaprakları geniş, mavimsi yeşildir. Gövdenin ucunda birkaç koyu kahverengi, iri erkek başak, altında ise kalın, silindir biçimli dişi başaklar bulunur. Pulların sivri uçları başaklara dikenli bir görünüm verir. Güçlü rizomlarıyla geniş, yoğun topluluklar oluşturur.

Akarsu, göl ve gölet kıyıları, bataklıklar ve hendekler gibi besince zengin, sığ suyla kaplı ya da sürekli ıslak yerlerde yetişir. Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'da yayılış gösterir.

Carex cinsi, dünya genelinde yaklaşık iki bin türle çiçekli bitkilerin en kalabalık cinslerinden biridir ve özellikle ılıman ile soğuk bölgelerde çeşitlenmiştir. Cinsin üyeleri ilk bakışta buğdaygillere benzese de çoğunlukla üçgen kesitli gövdeleri, boğumsuz sapları ve üç sıra hâlinde dizilen yapraklarıyla ayrılır. Dişi çiçekler, utrikula adı verilen ve meyveyi saran küçük bir keseciğin içinde bulunur; bu keseciğin biçimi, tüylülüğü, gagası ve damarlanması türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliktir.

Cinsin bitkileri rüzgârla tozlaşır; çiçekleri gösterişsizdir ve taç yapraklardan yoksundur. Yoğun kök ve rizom sistemleri toprağı tutarak erozyonu azaltır, sulak alanlarda ise kıyıların sağlamlaşmasına ve organik maddenin birikmesine katkıda bulunur. Tohumları kuşlar ve küçük memeliler için besin, sık öbekleri de birçok omurgasız hayvan, amfibi ve yuvalayan kuş için barınak oluşturur. Bazı kelebek ve güve türlerinin tırtılları ayakotlarının yapraklarıyla beslenir. Türlerin kesin teşhisi genellikle olgun meyveli örneklerin büyüteçle incelenmesini gerektirir; bu nedenle cinsin birçok üyesi yalnızca uzmanlarca güvenle ayırt edilebilir.