Carex punctata

Carex punctata, ayakotugiller (Cyperaceae) familyasının Carex cinsine ait çok yıllık, öbekli bir türdür. Adını, utrikulalarının yüzeyindeki küçük, kırmızımsı kahverengi noktalardan alır.

Gövdeleri genellikle 20 ile 80 santimetre boyundadır. Yaprakları dar ve yeşildir. Gövde ucunda bir erkek başak, altında ise birbirinden ayrık dizilmiş birkaç dişi başak bulunur. Parlak, açık yeşil ve noktalı utrikulalar, olgunlukta dışa doğru açılır; bu özellik türün akrabalarından ayrılmasında yardımcı olur.

Çoğunlukla kıyıya yakın nemli kayalıklar, sızıntılı yamaçlar, dere kenarları ve ıslak çayırlarda yetişir. Batı ve Güney Avrupa, Akdeniz havzası ve Kuzey Afrika'da yayılış gösterir.

Carex cinsi, dünya genelinde yaklaşık iki bin türle çiçekli bitkilerin en kalabalık cinslerinden biridir ve özellikle ılıman ile soğuk bölgelerde çeşitlenmiştir. Cinsin üyeleri ilk bakışta buğdaygillere benzese de çoğunlukla üçgen kesitli gövdeleri, boğumsuz sapları ve üç sıra hâlinde dizilen yapraklarıyla ayrılır. Dişi çiçekler, utrikula adı verilen ve meyveyi saran küçük bir keseciğin içinde bulunur; bu keseciğin biçimi, tüylülüğü, gagası ve damarlanması türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliktir.

Cinsin bitkileri rüzgârla tozlaşır; çiçekleri gösterişsizdir ve taç yapraklardan yoksundur. Yoğun kök ve rizom sistemleri toprağı tutarak erozyonu azaltır, sulak alanlarda ise kıyıların sağlamlaşmasına ve organik maddenin birikmesine katkıda bulunur. Tohumları kuşlar ve küçük memeliler için besin, sık öbekleri de birçok omurgasız hayvan, amfibi ve yuvalayan kuş için barınak oluşturur. Bazı kelebek ve güve türlerinin tırtılları ayakotlarının yapraklarıyla beslenir. Türlerin kesin teşhisi genellikle olgun meyveli örneklerin büyüteçle incelenmesini gerektirir; bu nedenle cinsin birçok üyesi yalnızca uzmanlarca güvenle ayırt edilebilir.