Carex pseudofoetida

Carex pseudofoetida, ayakotugiller (Cyperaceae) familyasının Carex cinsine ait çok yıllık, otsu bir dağ türüdür. Adı, Alp dağlarının yüksek kesimlerinde yetişen Carex foetida türüne benzerliğini anlatır.

Kısa boylu, sık ya da gevşek öbekler oluşturan bir bitkidir. Gövdesinin ucunda birbirine çok yakın dizilmiş, koyu renkli başaklardan oluşan, yumurtamsı, sıkı bir çiçek durumu bulunur. Bu tür yapı, yüksek dağların soğuk ve rüzgârlı koşullarına uyum sağlamış birçok ayakotunda görülür.

Yüksek dağların ıslak çayırları, kar yatakları çevresi, kaynak ve dere kenarları gibi soğuk ve nemli yerlerde yetişir. Kafkasya ve Güneybatı Asya dağlarıyla ilişkili bir türdür; coğrafi farklılık gösteren alt türleri tanımlanmıştır.

Carex cinsi, dünya genelinde yaklaşık iki bin türle çiçekli bitkilerin en kalabalık cinslerinden biridir ve özellikle ılıman ile soğuk bölgelerde çeşitlenmiştir. Cinsin üyeleri ilk bakışta buğdaygillere benzese de çoğunlukla üçgen kesitli gövdeleri, boğumsuz sapları ve üç sıra hâlinde dizilen yapraklarıyla ayrılır. Dişi çiçekler, utrikula adı verilen ve meyveyi saran küçük bir keseciğin içinde bulunur; bu keseciğin biçimi, tüylülüğü, gagası ve damarlanması türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliktir.

Cinsin bitkileri rüzgârla tozlaşır; çiçekleri gösterişsizdir ve taç yapraklardan yoksundur. Yoğun kök ve rizom sistemleri toprağı tutarak erozyonu azaltır, sulak alanlarda ise kıyıların sağlamlaşmasına ve organik maddenin birikmesine katkıda bulunur. Tohumları kuşlar ve küçük memeliler için besin, sık öbekleri de birçok omurgasız hayvan, amfibi ve yuvalayan kuş için barınak oluşturur. Bazı kelebek ve güve türlerinin tırtılları ayakotlarının yapraklarıyla beslenir. Türlerin kesin teşhisi genellikle olgun meyveli örneklerin büyüteçle incelenmesini gerektirir; bu nedenle cinsin birçok üyesi yalnızca uzmanlarca güvenle ayırt edilebilir.