Carex pilosa

Carex pilosa, ayakotugiller (Cyperaceae) familyasının Carex cinsine ait çok yıllık bir orman bitkisidir. Uzun, sürünücü rizomları sayesinde orman tabanında geniş, yoğun halılar oluşturabilmesiyle tanınır.

Gövdeleri genellikle 20 ile 50 santimetre boyundadır. Yaprakları görece geniş, parlak yeşil ve yumuşaktır; adındaki pilosa sözcüğü, yaprak kenarları ve kınlarındaki seyrek, uzun tüylere işaret eder. Gövdenin ucunda tek bir erkek başak, altında ise birbirinden uzak dizilmiş, az çiçekli dişi başaklar bulunur. Çiçeklenme ilkbaharda gerçekleşir.

Özellikle meşe, gürgen ve kayın ağırlıklı yaprak döken ormanların gölgeli, nemli ve humusça zengin topraklarında yetişir. Orta ve Doğu Avrupa'dan Kafkasya'ya ve Asya'nın daha doğusundaki kesimlerine kadar yayılış gösterir.

Carex cinsi, dünya genelinde yaklaşık iki bin türle çiçekli bitkilerin en kalabalık cinslerinden biridir ve özellikle ılıman ile soğuk bölgelerde çeşitlenmiştir. Cinsin üyeleri ilk bakışta buğdaygillere benzese de çoğunlukla üçgen kesitli gövdeleri, boğumsuz sapları ve üç sıra hâlinde dizilen yapraklarıyla ayrılır. Dişi çiçekler, utrikula adı verilen ve meyveyi saran küçük bir keseciğin içinde bulunur; bu keseciğin biçimi, tüylülüğü, gagası ve damarlanması türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliktir.

Cinsin bitkileri rüzgârla tozlaşır; çiçekleri gösterişsizdir ve taç yapraklardan yoksundur. Yoğun kök ve rizom sistemleri toprağı tutarak erozyonu azaltır, sulak alanlarda ise kıyıların sağlamlaşmasına ve organik maddenin birikmesine katkıda bulunur. Tohumları kuşlar ve küçük memeliler için besin, sık öbekleri de birçok omurgasız hayvan, amfibi ve yuvalayan kuş için barınak oluşturur. Bazı kelebek ve güve türlerinin tırtılları ayakotlarının yapraklarıyla beslenir. Türlerin kesin teşhisi genellikle olgun meyveli örneklerin büyüteçle incelenmesini gerektirir; bu nedenle cinsin birçok üyesi yalnızca uzmanlarca güvenle ayırt edilebilir.