Carex melanorrhyncha

Carex melanorrhyncha, ayakotugiller familyasının Carex cinsine ait çok yıllık, otsu bir saz türüdür. Adı, ütriküllerinin koyu renkli gagasına işaret eder. Batı Asya'nın dağlık bölgelerinde yayılış gösterdiği bilinen bu türün yaşam alanları, cinsin dağ türlerinde olduğu gibi genellikle nemli dağ çayırları ve yüksek kesimlerdeki açık alanlardır.

Cinsin üyeleri dar, şerit biçimli yaprakları, çoğunlukla üç köşeli gövdeleri ve sade görünümlü başaklarıyla tanınır. Çiçekleri tek eşeylidir; erkek ve dişi çiçekler aynı başakta ya da ayrı başaklarda bulunabilir. Meyve, ütrikül adı verilen kesecik biçimli bir örtü içinde gelişen küçük, sert kabuklu bir fındıkçıktır. Ütrikülün biçimi, yüzey yapısı ve ucundaki gaga, başakların dizilişi ve pulların rengiyle birlikte tür teşhisinde temel ölçütlerdir.

Ayakotugiller (Cyperaceae) familyasına bağlı bu bitkiler, ilk bakışta çimenlere benzedikleri için çoğu zaman gözden kaçar. Buğdaygillerden farklı olarak gövdelerinde belirgin boğumlar bulunmaz ve yaprakları üç sıra hâlinde dizilir. Tozlaşma rüzgârla gerçekleşir; bu nedenle çiçekler renkli taç yaprakları yerine küçük pullarla örtülüdür.

Ekolojik açıdan Carex türleri toprağı kökleri ve toprak altı gövdeleriyle tutarak erozyonu azaltır, sulak alanlarda turba oluşumuna katkıda bulunur ve birçok böcek tırtılına, kuşa ve otçul memeliye besin ve barınak sağlar. Tohumları özellikle kuşlar tarafından yenir. Türlerin birbirine çok benzemesi nedeniyle kesin teşhis çoğunlukla olgun meyveli örnekler ve büyüteç yardımıyla yapılır.

Çiçeklenmeden sonra olgunlaşan fındıkçıklar yere düşerek ya da su, rüzgâr ve hayvanlar aracılığıyla taşınarak yayılır. Bitki ayrıca toprak altı gövdeleriyle bitkisel yolla da çoğalabilir. Bu cinsin üyeleri genellikle yaşam alanlarının nem, toprak yapısı ve kireç içeriği gibi koşullarına sıkı biçimde bağlıdır; bu nedenle bulundukları alanların ekolojik durumu hakkında iyi birer gösterge sayılırlar.