Carex acutiformis

Carex acutiformis, sazgiller (Cyperaceae) familyasının Carex cinsine ait iri yapılı, çok yıllık bir saz türüdür. Avrupa'da küçük gölet sazı olarak bilinir ve sulak alanların en yaygın büyük sazlarından biridir.

Kalın, uzun sürünücü rizomlarıyla geniş ve yoğun topluluklar oluşturur. Üç köşeli gövdeleri genellikle 60–150 cm boylanır. Yaprakları geniş, mavimsi yeşil, uzun ve kenarları pürüzlüdür; yaprak kınlarının alt kısmı çoğunlukla ağsı lifler bırakır. Gövde ucunda birkaç koyu kahverengi erkek başak, altında ise dik ya da hafif eğik, silindirik dişi başaklar bulunur. Dişi çiçeklerin üç tepeciği vardır; bu özellik onu iki tepecikli Carex acuta gibi benzer türlerden ayırmaya yardımcı olur.

Göl ve akarsu kıyılarında, bataklık ormanlarda, ıslak çayırlarda, kanal ve hendek kenarlarında, besince zengin ve uzun süre nemli kalan topraklarda yetişir. İlkbahar sonu ile yaz başında çiçeklenir ve rüzgârla tozlaşır. Rizomlarıyla toprağı tutarak kıyı erozyonunu azaltır, suyun süzülmesine katkıda bulunur ve sulak alan canlılarına barınak sağlar.

Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı ile Orta Asya'da geniş yayılış gösterir. Kalabalık Carex cinsinin üyeleri, rüzgârla tozlaşan sade çiçekleri, üç köşeli gövdeleri ve meyveyi saran tulumcuklarıyla tanınır. İri saz türleri geçmişte hayvan altlığı ve hasır yapımında kullanılmış, günümüzde ise doğal arıtma alanlarında ve kıyı düzenlemelerinde değerlendirilmektedir.

Sazlar ilk bakışta buğdaygillere benzese de genellikle üç köşeli, içi dolu ve boğumsuz gövdeleriyle onlardan kolayca ayrılır. Ülkemizde de Carex cinsinin çok sayıda türü bulunur ve bunların doğru tanınması çoğu zaman olgun meyveli örneklerin dikkatle incelenmesini gerektirir.