Carex acuta

Carex acuta, sazgiller (Cyperaceae) familyasının dünya genelinde iki binden fazla türle en kalabalık bitki cinslerinden biri olan Carex (saz) cinsine ait çok yıllık bir bitkidir. Sulak alanların tipik ve sık rastlanan türlerinden biridir.

Uzun sürünücü toprak altı gövdeleri (rizomları) sayesinde geniş topluluklar oluşturur. Gövdeleri keskin üç köşelidir ve genellikle 30–120 cm boylanır; yaprakları uzun, şerit biçimli, kenarları pürüzlü ve kesicidir. Gövde ucunda koyu renkli, ince silindirik bir ya da birkaç erkek başak, altında ise daha uzun, çoğunlukla sarkık ya da eğik duran dişi başaklar bulunur. Dişi çiçeklerin iki tepeciği vardır ve meyveyi saran tulumcuklar (utrikula) kısa gagalıdır.

Göl, gölet ve akarsu kıyılarında, bataklık çayırlarda, sel yataklarında ve hendek kenarlarında, uzun süre suyla kaplı kalabilen besince zengin topraklarda yetişir. İlkbahar sonu ve yaz başında çiçeklenir; tozlaşma rüzgârla olur. Oluşturduğu sık topluluklar kıyı şeridini sağlamlaştırır, su kuşları, amfibiler ve omurgasızlar için barınak sağlar.

Avrupa'dan Batı ve Orta Asya'ya, Kuzey Afrika'ya kadar geniş bir alanda yayılış gösterir. Sazlar genel olarak sulak alan ekosistemlerinin yapı taşlarıdır; ölü kısımları turba oluşumuna katkıda bulunur. Geçmişte bu tür iri sazlar çatı örtüsü, hasır yapımı ve hayvan altlığı için biçilmiştir. Sulak alanların kurutulması bu tür bitki toplulukları için en önemli tehdittir.

Sazlar ilk bakışta buğdaygillere benzese de genellikle üç köşeli, içi dolu ve boğumsuz gövdeleriyle onlardan kolayca ayrılır. Ülkemizde de Carex cinsinin çok sayıda türü bulunur ve bunların doğru tanınması çoğu zaman olgun meyveli örneklerin dikkatle incelenmesini gerektirir.