Camponotus ligniperda (Linnaeus, 1758)

Camponotus ligniperda, marangoz karıncalar olarak bilinen Camponotus cinsine ait iri yapılı bir karınca türüdür. 1758 yılında Linnaeus tarafından tanımlanmıştır; tür adı odun bozan anlamına gelir.

Avrupa'nın en büyük karıncaları arasında yer alır; işçilerin boyu yaklaşık yarım santimden bir buçuk santime kadar değişir. Göğüs ve karnın ön kısmı kırmızımsı kahverengi, karnın geri kalanı parlak siyahtır. Tür Avrupa'nın büyük bölümünde ve doğuya doğru Kafkasya ile Anadolu'ya kadar yayılış gösterir. Daha çok güneşli orman kenarlarını, açıklıkları ve seyrek ormanları tercih eder. Yuvalarını ağaç kütükleri, ölü odun ve taş altlarında, çoğunlukla toprağa uzanan galeriler halinde kurar.

Camponotus cinsi, karıncalar (Formicidae) familyasının Formicinae alt familyasına bağlıdır ve dünya genelinde binden fazla türüyle karıncaların en kalabalık cinslerinden biridir. Bu cinsin üyeleri halk arasında marangoz karıncalar olarak bilinir. İşçiler tek boğumlu bel yapısına, düzgün kavisli bir göğüs profiline ve iğne yerine formik asit püskürten bir zehir bezine sahiptir. Aynı yuvada farklı büyüklükte işçiler bulunur; iri başlı büyük işçiler yuva savunmasında, küçük işçiler ise besin toplamada daha çok görev alır.

Cinsin üyeleri büyük ölçüde fırsatçı beslenir. Yaprak bitleri ve koşnil gibi böceklerin salgıladığı tatlı ballı maddeyi toplar, çiçek nektarından yararlanır ve küçük böcekleri avlar ya da ölü eklem bacaklıları yuvaya taşır. Birçok tür akşam ve gece saatlerinde daha etkindir. Koloniler genellikle tek bir kraliçe tarafından kurulur; kanatlı erkek ve dişiler sıcak mevsimde çiftleşme uçuşuna çıkar, döllenen dişi kanatlarını atarak tek başına yeni bir yuva başlatır.

Marangoz karıncalar, ölü odunun parçalanmasına, toprağın havalanmasına ve besin döngüsüne katkıları nedeniyle ekosistemlerde önemli bir yer tutar. İnsanlar için genellikle zararsızdırlar; ısırıkları hafif yakıcı olabilir ancak tehlikeli değildir. Akdeniz havzası ve Anadolu, cinsin pek çok türünü barındıran zengin bir bölgedir ve türlerin bir kısmı yalnızca dar bir alandan bilinmektedir.