Camponotus dalmaticus (Nylander, 1849)

Camponotus dalmaticus, marangoz karıncalar olarak bilinen Camponotus cinsine ait bir karınca türüdür. 1849 yılında Nylander tarafından tanımlanmış ve adını Adriyatik kıyısındaki Dalmaçya bölgesinden almıştır.

Tür, Akdeniz havzasının doğu kesimlerinde, özellikle Balkanlar ve çevresinde bilinen küçük ve orta boylu bir karıncadır. İşçiler genellikle koyu renkli olup sıcak ve kurak, taşlık ve çalılık alanları tercih eder. Yuvalarını çoğunlukla taş altlarında, kaya çatlaklarında veya kuru dal ve gövdelerdeki boşluklarda kurar.

Camponotus cinsi, karıncalar (Formicidae) familyasının Formicinae alt familyasına bağlıdır ve dünya genelinde binden fazla türüyle karıncaların en kalabalık cinslerinden biridir. Bu cinsin üyeleri halk arasında marangoz karıncalar olarak bilinir. İşçiler tek boğumlu bel yapısına, düzgün kavisli bir göğüs profiline ve iğne yerine formik asit püskürten bir zehir bezine sahiptir. Aynı yuvada farklı büyüklükte işçiler bulunur; iri başlı büyük işçiler yuva savunmasında, küçük işçiler ise besin toplamada daha çok görev alır.

Cinsin üyeleri büyük ölçüde fırsatçı beslenir. Yaprak bitleri ve koşnil gibi böceklerin salgıladığı tatlı ballı maddeyi toplar, çiçek nektarından yararlanır ve küçük böcekleri avlar ya da ölü eklem bacaklıları yuvaya taşır. Birçok tür akşam ve gece saatlerinde daha etkindir. Koloniler genellikle tek bir kraliçe tarafından kurulur; kanatlı erkek ve dişiler sıcak mevsimde çiftleşme uçuşuna çıkar, döllenen dişi kanatlarını atarak tek başına yeni bir yuva başlatır.

Marangoz karıncalar, ölü odunun parçalanmasına, toprağın havalanmasına ve besin döngüsüne katkıları nedeniyle ekosistemlerde önemli bir yer tutar. İnsanlar için genellikle zararsızdırlar; ısırıkları hafif yakıcı olabilir ancak tehlikeli değildir. Akdeniz havzası ve Anadolu, cinsin pek çok türünü barındıran zengin bir bölgedir ve türlerin bir kısmı yalnızca dar bir alandan bilinmektedir.