Camponotus aethiops (Linnaeus, 1758)

Camponotus aethiops, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının karıncagiller (Formicidae) familyasına ait, Linnaeus tarafından tanımlanmış bir marangoz karınca türüdür. Güney ve Orta Avrupa'dan Kafkasya ve Batı Asya'ya kadar uzanan geniş bir alanda yayılış gösterir. İşçileri mat siyah renkli, orta büyüklükte karıncalardır. Kuru çayırlar, taşlık yamaçlar ve açık ormanlık alanlar gibi güneşli yerlerde, çoğunlukla taş altlarına ve toprağa yuva yapar.

Camponotus, karıncagiller (Formicidae) familyasının Formicinae altfamilyasına ait ve binden fazla türüyle dünyanın en kalabalık karınca cinslerinden biridir; birçok türü odunda yuva yapmalarından dolayı marangoz karıncalar olarak bilinir. Bu cinsin işçileri genellikle orta ile büyük boyutludur ve aynı koloni içinde büyük başlı iri işçiler ile daha küçük işçiler bir arada bulunur. Bel tek boğumludur, iğne yoktur; savunmada ısırır ve karın ucundaki açıklıktan formik asit püskürtürler. Göğsün sırt çizgisi yandan bakıldığında genellikle kesintisiz bir kavis oluşturur.

Bu cinsin üyeleri yuvalarını türüne göre toprağa, taş altlarına, ölü ya da canlı ağaç dokusuna kurar. Beslenmelerinin önemli bir bölümünü yaprak bitleri ve benzeri böceklerin bal özü salgısı, çiçek nektarı ve küçük eklembacaklılar oluşturur. Birçok tür özellikle sıcak mevsimde gece etkin olur. İşçiler besini ağızdan ağıza aktararak (trofalaksi) koloni içinde paylaşır. Koloniler tek bir kraliçe tarafından kurulur ve olgunlaşması birkaç yıl sürebilir; kanatlı bireyler genellikle ilkbahar ya da yaz aylarında çiftleşme uçuşu yapar.

Karıncalar toprağın havalandırılması, organik maddenin parçalanması, besin döngüsü ve diğer küçük eklembacaklı popülasyonlarının düzenlenmesinde önemli rol oynar; aynı zamanda kuşlar, sürüngenler ve birçok omurgasız için besin kaynağıdır. Türkiye, Avrupa, Asya ve Afrika faunalarının kesiştiği konumu ve çok çeşitli iklim ile bitki örtüsü tipleri sayesinde karınca bakımından oldukça zengin bir ülkedir; birçok tür ve alttür yalnızca dar bölgelerden, az sayıda örnekle bilinmektedir.