Callipodidea

Callipodidea, kırkayaklar (Diplopoda) sınıfının Callipodida takımı içinde yer alan bir alt takımdır. Callipodida takımı üç alt takıma ayrılır ve Callipodidea bunlardan biridir. Bu alt takımın üyeleri ağırlıklı olarak Akdeniz havzası, Orta Asya ve Doğu Asya'da yayılış gösterir; bazı gruplar Kuzey Amerika'da da bulunur.

Callipodida takımının üyeleri, uzun ve silindirik gövdeli, görece hızlı hareket eden kırkayaklardır. Vücut halkalarının sırtında boyuna uzanan ince sırtlar ya da çıkıntılar bulunur ve bu yapı onlara çizgili bir görünüş kazandırır. Gözler iyi gelişmiş göz kümeleri şeklindedir. Vücudun arka ucunda ipek memecikleri yer alır. Boyları türe göre birkaç santimetreden on santimetreyi aşan ölçülere kadar değişebilir. Alt takımların ve familyaların ayrımında erkeklerin çiftleşme bacaklarının (gonopodlar) yapısı temel ölçüttür.

Bu grubun türleri taşların altında, yaprak döküntüsünde, ormanlık ve çalılık alanlarda, bazen de mağaralarda yaşar. Çoğu kırkayaktan farklı olarak yalnızca çürüyen bitki maddeleriyle değil, küçük omurgasızlar ve hayvan kalıntılarıyla da beslenebildikleri bilinir. Genellikle geceleri etkindirler ve tehlike anında vücutlarını spiral biçiminde kıvırarak savunma salgıları çıkarırlar.

Callipodida takımının birçok türü dar yayılışlıdır ve belirli dağlara, adalara ya da mağara sistemlerine özgüdür. Bu durum grubu biyocoğrafya çalışmaları açısından önemli kılar. İnsanlar için tehlikeli değildirler.