Callimenus dilatatus (Stål, 1875)

Callimenus dilatatus, çalı çekirgegilleri (Tettigoniidae) familyasının Bradyporinae alt familyasına ait, iri ve uçamayan bir çalı çekirgesi türüdür. Türün adı, geniş ve yayvan pronotumuna gönderme yapar. Güneydoğu Avrupa ve Batı Anadolu çevresinde yayılış gösteren, göze çarpan görünüşlü bir böcektir.

Bu çekirgeler, iri yapıları ve zırhlı görünüşleriyle Avrupa ve Batı Asya'nın en dikkat çekici düz kanatlıları arasındadır.

Callimenus cinsi bugün çoğu kaynakta Bradyporus cinsi içinde değerlendirilir ve çalı çekirgegilleri (Tettigoniidae) familyasının Bradyporinae alt familyasına yerleştirilir. Bu grubun üyeleri iri, tıknaz, kanatları küçülmüş ve uçamayan çalı çekirgeleridir. Gövdeleri koyu kahverengi, siyahımsı ya da bronz renkli ve parlaktır; pronotum geniş, sert ve çoğunlukla kabarık ya da yumrulu bir kalkan oluşturur. Dişilerin karın ucunda uzun, kılıç biçimli bir yumurta koyma borusu bulunur.

Bu iri çekirgeler yavaş hareket eder ve yürüyerek yer değiştirir. Kurak bozkırlarda, taşlık yamaçlarda ve çalılıklarda yaşar; bitkilerle ve zaman zaman küçük böceklerle beslenirler. Tehdit edildiklerinde vücut eklemlerinden acı tadlı, rahatsız edici bir sıvı salgılayarak (refleks kanama) kendilerini korurlar. Erkekler, küçülmüş ön kanatlarını sürterek ses çıkarır. Grup Balkanlar, Anadolu, Kafkasya ve Orta Doğu'da yayılış gösterir.

Uçamayan, yavaş hareket eden ve dar alanlara bağlı yaşayan bu çekirgeler, yaşam alanlarının tarıma açılması, aşırı otlatma ve yol yapımı gibi etkenler karşısında oldukça hassastır. Bu nedenle bazı Avrupa türleri koruma altına alınmıştır.

Ergin bireyler genellikle yaz başından itibaren görülür. Dişiler yumurtalarını uzun yumurta koyma borusuyla toprağa bırakır; yumurtalar kışı toprakta geçirir ve ertesi bahar nimfler çıkar.