Bracon delibator (Haliday, 1833)

Bracon delibator, zar kanatlılar takımında, Ichneumonoidea üst familyasına bağlı Braconidae familyasının Bracon cinsinde sınıflandırılan bir parazitoit arı türüdür. Tür, ilk kez Haliday, 1833 tarafından tanımlanmıştır. Halk arasında bu gruptaki böcekler genellikle “parazit arı” ya da “parazitoit arı” olarak anılır.

Bracon türleri genellikle birkaç milimetre boyunda, ince yapılı arılardır. Vücut rengi türe göre siyah, kahverengi, sarı ya da kırmızımsı tonların değişik birleşimlerinden oluşur. Antenler çok segmentlidir ve çoğunlukla vücuttan uzundur. Dişilerin karın ucunda, konak larvaya ulaşmak için kullanılan ve türden türe belirgin uzunluk farkları gösteren bir yumurta koyma borusu (ovipozitör) bulunur. Kanat damarlanması, baş ve göğüs bölgesinin dokusu ile karın halkalarının yapısı tür ayrımında kullanılan başlıca özelliklerdir.

Bu cinsin üyeleri genellikle gizli yaşayan böcek larvalarının dış parazitoitidir. Dişi, ovipozitörünü bitki dokusu içinden geçirerek larvayı felç eder ve yumurtasını onun üzerine bırakır; bir konak üzerinde tek ya da birkaç larva gelişebilir. Konak yelpazesi türe göre değişmekle birlikte gövde, kök, tohum ve kozalak içinde beslenen kın kanatlı larvaları ile çeşitli güve ve kelebek tırtılları başlıca hedeflerdir. Yılda birden çok döl verebilen türler vardır ve kışı çoğunlukla olgun larva ya da pupa evresinde konak tüneli içinde geçirirler. Erginler kısa ömürlüdür ve enerji ihtiyaçlarını çiçeklerden aldıkları nektarla karşılarlar.

Parazitoit arılar, tarım ve orman zararlılarının doğal düşmanları olarak ekosistemlerde önemli bir denge unsurudur. Bracon cinsinin bazı türleri biyolojik mücadele çalışmalarında incelenmiş ya da kullanılmıştır. Bu arılar insanlar için tehlike oluşturmaz; dişilerin yumurta koyma borusu insan derisini delmeye uygun değildir. Cinsin dağılışı neredeyse dünya geneline yayılır ve Palearktik bölge, Türkiye de dahil olmak üzere, çok sayıda türe ev sahipliği yapar.