Brachypodium retusum

Brachypodium retusum, Akdeniz havzasına özgü, kökgövdeleriyle yayılan çok yıllık bir ottur. Sapları tabanda odunsulaşabilir ve dallanabilir; yaprakları dar, sert ve kenarlarından kıvrık olup kurak koşullara uyum sağlamıştır. Çiçek durumu az sayıda başakçıktan oluşur. Maki ve garig gibi Akdeniz çalılıklarında, kireçtaşı kayalıklarında ve kurak yamaçlarda yaygındır. Yangından sonra kökgövdelerinden hızla yeniden sürerek toprak yüzeyini kaplar ve erozyonu azaltır; ilkbaharda çiçeklenir.

Brachypodium, Türkçede kısa saplı otlar olarak da anılabilecek, yaklaşık yirmi kadar türü bulunan bir buğdaygil cinsidir. En belirgin özelliği, başakçıkların çok kısa saplarla ana eksene bağlanmasıyla oluşan, başağa benzeyen dar bir salkım çiçek durumudur. Başakçıklar uzun, çok çiçekli ve çoğunlukla silindir biçimlidir; pulcuklar kılçıklı ya da kısa uçludur. Cinsin bazı üyeleri tek yıllıktır; bunlardan Brachypodium distachyon, buğday ve arpa gibi tahıllara yakınlığı nedeniyle bitki biliminde model organizma olarak kullanılır. Çok yıllık türler ise kökgövdeleriyle yayılarak geniş alanları kaplayabilir.

Buğdaygiller (Poaceae), dünyanın en geniş yayılışlı bitki ailelerinden biridir ve çayır, step, savan ve orman altı gibi pek çok yaşam alanında baskın bitki örtüsünü oluşturur. Ailenin üyelerinde gövde (saman sap) genellikle boğumlu ve içi boştur, yapraklar kın ve şerit biçimli ayadan oluşur, kın ile aya arasında dil adı verilen zarımsı ya da tüylü bir yapı bulunur. Çiçekler çok küçük, gösterişsiz ve rüzgârla tozlaşır; başakçık adı verilen birimlerde, kavuz ve pulcuklarla korunmuş olarak toplanır. Meyve, tohum kabuğunun meyve duvarıyla kaynaştığı tek tohumlu bir karyopsistir.

Bu tür otlar toprağı saçak kökleriyle tutarak erozyonu azaltır, otçul memeliler ve böcekler için önemli bir besin kaynağıdır, tohumları da birçok kuş ve kemirgen tarafından tüketilir. Doğal çayır ve meraların yapısını anlamak için bu tür grupların tanınması önemlidir; birbirine benzeyen türler çoğunlukla başakçık, kavuz ve kılçık özelliklerine bakılarak ayırt edilir.