Bombus armeniacus (Radoszkowski, 1877)

Bombus armeniacus, Apidae familyasının Bombus cinsine bağlı bir bambul arısı türüdür. Bambul arıları iri, tıknaz ve yoğun tüylü yapılarıyla tanınan, koloni halinde yaşayan arılardır. Tür, 1877 yılında Radoszkowski tarafından tanımlanmıştır ve adı Ermenistan bölgesine gönderme yapar.

Bu tür, açık sarı ya da sarımsı-kahverengi tüylerin baskın olduğu, siyah bantlarla desenlenmiş bir bambul arısıdır. Uzun dilli türler arasında yer alır ve derin tüplü çiçeklerden, özellikle baklagillerden nektar ve polen toplamaya uygundur. Bambul arılarında renk deseni türler arasında benzeşebildiğinden kesin tanı için ayrıntılı inceleme gerekebilir.

Koloni ilkbaharda kışı tek başına geçirmiş döllenmiş bir ana arı tarafından kurulur. Ana arı, yuvasını genellikle toprak yüzeyinde ya da toprak altındaki korunaklı boşluklarda yapar, mumdan hücreler oluşturur ve ilk işçileri yetiştirir. Yaz boyunca işçiler çoğalır; mevsim sonunda yeni ana arılar ve erkekler üretilir. Yeni ana arılar çiftleşip kışı geçirirken eski koloni dağılır. Tür, kuru ve sıcak bozkırları, çiçekçe zengin otlakları ve kireçli yamaçları tercih eder.

Bombus armeniacus, Doğu Avrupa'dan Anadolu, Kafkasya ve Orta Asya'ya kadar uzanan bozkır kuşağında yayılış gösterir. Avrupa'daki popülasyonları, bozkır ve doğal otlakların tarım alanına dönüştürülmesi nedeniyle belirgin biçimde azalmıştır ve tür Avrupa'da tehdit altında kabul edilmektedir. Baklagil bitkilerinin, bu arada yonca ve korunga gibi yem bitkilerinin tozlaşmasında rol oynar. Saldırgan değildir, ancak yuvası rahatsız edildiğinde sokabilir. Bambul arıları, kanat kaslarını titreştirerek çiçeklerin polen keselerinden polen dökülmesini sağlayan titreşimli tozlaşma yeteneğine sahiptir; bu özellik domates gibi bazı bitkilerin tozlaşmasında önemlidir. Ayrıca bal arılarına göre daha serin ve bulutlu havalarda da çalışabilirler.