Bolboschoenus maritimus var. cymosus

Bolboschoenus maritimus var. cymosus, deniz kıyısı sazı olarak bilinen türün bir varyetesidir. Varyete adı, başakçıkların tek bir sıkı küme yerine dallanmış, saplı ve şemsiyemsi bir düzende dizildiği çiçek durumuna işaret eder.

Bolboschoenus maritimus, sazgiller (Cyperaceae) familyasına ait, deniz kıyısı sazı olarak da bilinen çok yıllık bir bitkidir. Toprak altında yumrulu şişkinlikler taşıyan sürünücü rizomlarla yayılır ve çoğu zaman sık topluluklar oluşturur. Gövdeleri belirgin şekilde üç köşelidir ve boyları genellikle 30 santimetre ile bir metre arasında değişir. Yaprakları yassı ve şerit biçimlidir; çiçek durumunun altında yapraksı uzun brakteler bulunur. Kahverengimsi, yumurtamsı başakçıklar gövdenin ucunda toplu ya da kısa saplı kümeler hâlinde yer alır.

Tür, tatlı ve özellikle acı sulara dayanıklıdır; deniz kıyısındaki tuzlu bataklıklarda, lagünlerde, haliçlerde, göl ve gölet kıyılarında, kanal kenarlarında ve tuzlu iç bölge sulak alanlarında yaygındır. Çiçeklenme genellikle yaz aylarında gerçekleşir; tozlaşma rüzgârla olur. Sert kabuklu küçük meyveleri (aken) ve rizom yumruları ördekler başta olmak üzere birçok su kuşu için önemli bir besin kaynağıdır. Yoğun rizom ağı kıyı çamurunu tutarak erozyonu azaltır ve sulak alan ekosistemlerinde balık ile omurgasızlara barınak sağlar.

Türün yayılışı neredeyse kozmopolittir; Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika'nın ılıman ve sıcak bölgelerinde bulunur. Türkiye'de kıyı ve iç bölge sulak alanlarında yaygın bir bitkidir. Tür içinde başakçıkların dizilişi ve çiçek durumu yapısındaki farklılıklara göre çeşitli varyeteler ayırt edilmiştir; ancak bu alt birimlerin taksonomik değeri yazarlar arasında tartışmalıdır ve bazı kaynaklar bunları ayrı tutmaz. Sulak alanların kurutulması ve kirlenmesi, türün yaşadığı ortamları tehdit eden başlıca etkenlerdir.