Bodilus lugens (Creutzer, 1799)

Bodilus lugens, gübre böceklerinin Bodilus cinsine ait küçük bir böcek türüdür. 1799 yılında Creutzer tarafından tanımlanmıştır; tür adı Latincede yas tutan anlamına gelir ve koyu rengine işaret eder. Gübre böcekleri olarak bilinen bu grup, bazı sistemlerde bokböceği ailesinin (Scarabaeidae) Aphodiinae alt ailesi, bazılarında ise ayrı bir aile (Aphodiidae) olarak ele alınır.

Bodilus cinsinin üyeleri küçük, uzunca gövdeli böceklerdir. Bu tür Avrupa'dan Batı Asya'ya uzanan bir alanda, özellikle sıcak ve açık meralarda hayvan dışkısında bulunur. Bu gruptaki böcekler küçük boylu, silindirik ya da oval gövdeli, çoğunlukla siyah, kahverengi veya sarımsı tonlarda renklenmiş türlerdir. Antenleri ucta üç yapraksı halkadan oluşan bir topuzla biter; ön bacaklar toprağı ve gübreyi kazmaya uygun dişli bir yapıdadır. Birbirine çok benzeyen türlerin güvenilir biçimde ayrılması çoğu zaman büyüteç altında kanat örtüsü çizgilerinin, baş ve göğüs noktalanmasının ve erkek üreme organının incelenmesini gerektirir.

Grubun büyük çoğunluğu dışkıyla beslenir; meralarda otlayan hayvanların bıraktığı gübre hem erginlere besin hem de larvalara gelişme ortamı sağlar. Yumurtalar gübre yığınının içine ya da yakınındaki toprağa bırakılır ve larvalar burada gelişir. Türlerin çoğu açık otlak ve meralarda yaşar; bazıları kumlu topraklara, bazıları dağlık alanlara, bazıları da orman kenarlarına bağlıdır.

Gübre böcekleri ekosistemde önemli bir görev üstlenir: dışkıyı parçalayarak besin maddelerinin toprağa geri dönmesini hızlandırır, toprağı havalandırır ve gübrede gelişen sinekler ile hayvan parazitlerinin sayısını azaltır. Meraların sağlığı açısından değerli olan bu böcekler, hayvanlara verilen bazı parazit ilaçlarının dışkıya geçmesinden ve geleneksel otlatmanın azalmasından olumsuz etkilenebilir. Türkiye, Avrupa, Kafkasya ve Orta Doğu faunalarının buluştuğu konumu ve zengin mera alanlarıyla gübre böcekleri bakımından çeşitliliği yüksek bir ülkedir.