Bartsia trixago

Bartsia trixago, günümüzde çoğunlukla Bellardia trixago adıyla kabul edilen, canavarotugiller (Orobanchaceae) ailesine ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Eskiden sıracaotugiller (Scrophulariaceae) içinde değerlendirilen bu grup, moleküler çalışmalar sonucunda yarı parazit akrabalarıyla birlikte Orobanchaceae ailesine aktarılmıştır.

Bitki genellikle 10–50 santimetre boyunda, dik ve çoğunlukla dallanmayan, tüylü ve hafif yapışkan gövdelidir. Yaprakları karşılıklı, dar mızrak biçimli ve kenarları kaba dişlidir. Gövdenin üst kısmında yoğun, dört köşeli görünümlü bir başak oluşturan çiçekler iki dudaklıdır; üst dudak beyazımsı ya da pembemsi, alt dudak ise daha iri ve çoğunlukla sarı, pembe veya beyaz renklidir. Bu renk birleşimi bitkiyi oldukça dikkat çekici yapar.

Bellardia trixago, yarı parazit bir bitkidir: Yeşil yapraklarıyla fotosentez yapar, ancak kökleriyle çevresindeki otsu bitkilerin, özellikle buğdaygillerin köklerine bağlanarak su ve besin maddelerinin bir kısmını onlardan alır. İlkbaharda çiçeklenir; çayırlar, nadas alanları, yol kenarları ve kumluk yerler gibi açık ve güneşli alanlarda yetişir. Çiçekleri arılar tarafından tozlanır.

Türün doğal yayılışı Akdeniz havzası ve Batı Asya'yı kapsar; Türkiye'de özellikle Akdeniz ve Ege kıyı bölgelerinde bulunur. Bazı ülkelere, örneğin Avustralya ve Amerika'nın bazı bölgelerine taşınmış ve buralarda yabani ot olarak yayılmıştır. Yarı parazit yaşam biçimi nedeniyle bitki topluluklarının yapısını etkileyebilir.