Avena sterilis

Avena sterilis, buğdaygiller (Poaceae) ailesine ait, tek yıllık, hekzaploit bir yabani yulaf türüdür ve kısır yulaf ya da yabani yulaf olarak anılır. Bitki 50–150 cm boylanabilir; çiçek durumu iri ve sarkık başakçıklar taşıyan gevşek bir salkımdır. Başakçıklar cinsin en iri başakçıkları arasındadır; kavuzlar uzun, lemmalar alt kısımda sık ve kahverengimsi tüylü olup sırtlarından kalın, dirsekli ve burgulu uzun kılçıklar çıkar.

Avena (yulaf) cinsi, Akdeniz havzası, Batı Asya ve Kuzey Afrika merkezli olarak dağılan, tek yıllık türlerin ağırlıkta olduğu bir buğdaygil cinsidir ve kültür yulafını da kapsar. Bu cinsin üyelerinde çiçek durumu sarkık başakçıklardan oluşan gevşek bir salkımdır. Başakçıkları saran iki kavuz büyük, zarımsı ve çok damarlıdır; çiçeklerin lemmaları ise çoğu yabani türde sırttan çıkan, dirsekli ve alt kısmı burgulu kalın bir kılçık taşır. Bu kılçık nemle bükülüp açılarak tohumun toprağa gömülmesine yardım eder. Türler, başakçık yapısı, kılçıkların sayısı, olgunlukta çiçeklerin dağılma biçimi ve kromozom sayısı (diploit, tetraploit ve hekzaploit) bakımından birbirinden ayrılır.

Olgunlukta başakçık, çiçekleri bir arada tutan tek bir birim olarak dökülür; kılçıklarının nemle bükülüp açılması bu birimin toprakta ilerleyerek kendini gömmesini sağlar. Türün adı, başakçıktaki üst çiçeklerin genellikle tohum bağlamamasından gelir.

Akdeniz havzası ve Batı Asya kökenlidir; kuru otlaklarda, taşlık yamaçlarda, yol kenarlarında ve özellikle tahıl tarlalarında yaygındır. İlkbaharda çiçeklenir. Kültür yulafının atası olarak kabul edilen türler arasındadır ve onunla melezleşebilir. Buğday ve arpa tarlalarında verimi düşüren önemli bir yabancı ottur; dünyanın Akdeniz iklimli birçok bölgesine taşınmıştır.

Buğdaygiller (Poaceae, eski adıyla Gramineae) dünyanın en büyük ve ekonomik açıdan en önemli bitki ailelerinden biridir. Bu ailenin üyelerinde gövde genellikle boğumlu ve boğum araları içi boş saplardan oluşur, yapraklar iki sıralı dizilir ve gövdeyi saran bir kın ile bu kının üst ucunda dil adı verilen zarımsı ya da tüylü bir yapı bulunur. Çiçekler küçük, gösterişsiz ve rüzgârla tozlaşmaya uyumludur; başakçık adı verilen birimler hâlinde toplanır ve kavuzlarla korunur. Meyve, tohum kabuğunun meyve duvarıyla kaynaştığı karyopsis tipindedir.