İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Avena byzantina

Avena byzantina


Avena byzantina, buğdaygiller (Poaceae) ailesine ait, tek yıllık bir yulaf taksonudur ve kırmızı yulaf olarak da bilinir. Bugün birçok sistematikçi tarafından kültür yulafı (Avena sativa) içinde bir form ya da alt tür olarak değerlendirilir. Hekzaploit olup kısır yabani yulaftan (Avena sterilis) kültüre alındığı düşünülür.

Avena (yulaf) cinsi, Akdeniz havzası, Batı Asya ve Kuzey Afrika merkezli olarak dağılan, tek yıllık türlerin ağırlıkta olduğu bir buğdaygil cinsidir ve kültür yulafını da kapsar. Bu cinsin üyelerinde çiçek durumu sarkık başakçıklardan oluşan gevşek bir salkımdır. Başakçıkları saran iki kavuz büyük, zarımsı ve çok damarlıdır; çiçeklerin lemmaları ise çoğu yabani türde sırttan çıkan, dirsekli ve alt kısmı burgulu kalın bir kılçık taşır. Bu kılçık nemle bükülüp açılarak tohumun toprağa gömülmesine yardım eder. Türler, başakçık yapısı, kılçıkların sayısı, olgunlukta çiçeklerin dağılma biçimi ve kromozom sayısı (diploit, tetraploit ve hekzaploit) bakımından birbirinden ayrılır.

Bitki 60–150 cm boylanabilir; çiçek durumu gevşek ve genellikle tek yönlüye yakın bir salkımdır. Başakçıkları, kültür yulafına göre daha iri ve genellikle kızılımsı ya da kahverengimsi renklidir. Olgunlukta taneler başakçıkta kalır ancak alt çiçek kısa bir sapçıkla üst çiçekten ayrılabilir; kılçıklar çoğunlukla kısa ya da yoktur. Sıcak ve kurak koşullara kültür yulafından daha dayanıklı olduğu için Akdeniz ülkelerinde, Güney Amerika ve Avustralya'nın sıcak kesimlerinde kışlık olarak ekilmiştir. Tanesi insan ve hayvan beslenmesinde, yeşil aksamı ise kaba yem ve ot olarak değerlendirilir.

Buğdaygiller (Poaceae, eski adıyla Gramineae) dünyanın en büyük ve ekonomik açıdan en önemli bitki ailelerinden biridir. Bu ailenin üyelerinde gövde genellikle boğumlu ve boğum araları içi boş saplardan oluşur, yapraklar iki sıralı dizilir ve gövdeyi saran bir kın ile bu kının üst ucunda dil adı verilen zarımsı ya da tüylü bir yapı bulunur. Çiçekler küçük, gösterişsiz ve rüzgârla tozlaşmaya uyumludur; başakçık adı verilen birimler hâlinde toplanır ve kavuzlarla korunur. Meyve, tohum kabuğunun meyve duvarıyla kaynaştığı karyopsis tipindedir.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap