İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Aphytis libanicus (Traboulsi, 1969)

Aphytis libanicus (Traboulsi, 1969)


Aphytis libanicus, Aphelinidae familyasına bağlı, zırhlı kabuklu bitlerin (Diaspididae) parazitoidi olan minik bir arı türüdür. 1969'da Traboulsi tarafından tanımlanmış olup adı Lübnan'a gönderme yapar; Doğu Akdeniz bölgesinden bilinir. Aphytis cinsinin üyeleri genellikle sarımsı ya da soluk renkli, bir milimetreden küçük arılardır ve türleri birbirinden ayırmak ancak uzman incelemesiyle, anten ve kanat kıllanması, vücut renk deseni gibi küçük ayrıntılara bakılarak mümkündür. Bu cinsin türleri yumurtalarını kabuklu bitin kalkanı altına, konakçının vücudu üzerine bırakır ve larvaları konakçıyı dışarıdan beslenerek tüketir. Dişiler ayrıca konakçıyı iğneleyip vücut sıvısıyla beslenir.

Bağlı olduğu Aphelinidae familyası, Chalcidoidea üst familyasına bağlı, çoğu bir milimetre civarında ya da daha küçük, gözle zor seçilen minik arılardan oluşur. Bu arıların kanat damarlanması çok sadeleşmiştir; kanatların kenarı ince kıl saçaklarıyla çevrilidir ve antenler kısa, az segmentlidir. Familya üyelerinin büyük bölümü kabuklu bitler, koşniller, beyazsinekler ve yaprak bitleri gibi bitki özsuyuyla beslenen böceklerin parazitoididir.

Dişi, konakçısını anteniyle yoklayarak bulur ve yumurta borusuyla yumurtasını konakçının üzerine ya da içine bırakır. Gelişen larva konakçıyı yavaş yavaş tüketir ve sonunda onu öldürür; pupa evresi çoğunlukla konakçının kalıntısı ya da kabuğu altında geçirilir. Erginler kısa ömürlüdür ve bal özü, tatlımsı salgı ya da konakçının vücut sıvısıyla beslenir. Ilıman ve sıcak iklimlerde yılda birden fazla döl verebilirler.

Bu familyanın pek çok türü tarım zararlılarının doğal düşmanı olarak büyük ekonomik öneme sahiptir. Turunçgil, zeytin, meyve ağaçları ve sera bitkilerinde zarar yapan kabuklu bit ve beyazsinek gibi böceklere karşı biyolojik mücadelede kullanılmış, bazı türler dünyanın farklı bölgelerine bilinçli olarak taşınmıştır. Geniş spektrumlu böcek ilaçları bu küçük parazitoidlerin popülasyonlarını kolayca azalttığından, doğal dengenin korunması açısından kimyasal kullanımının sınırlı tutulması önerilir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; iğneleri insan derisini delemeyecek kadar küçüktür.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap