Aphodius fimetarius (Linnaeus, 1758)

Aphodius fimetarius, gübre böceklerinin en tanınmış ve en yaygın türlerinden biridir. 1758 yılında Linnaeus tarafından tanımlanmıştır; tür adı Latincede gübre yığını anlamına gelen sözcükten türemiştir. Gübre böcekleri olarak bilinen bu grup, bazı sistemlerde bokböceği ailesinin (Scarabaeidae) Aphodiinae alt ailesi, bazılarında ise ayrı bir aile (Aphodiidae) olarak ele alınır.

Yaklaşık 5–8 mm boyundaki bu böcek, siyah baş ve göğüs bölgesi ile parlak kırmızı kanat örtüleriyle kolayca dikkat çeker; göğüs plakasının ön köşeleri de çoğunlukla kırmızımsıdır. Palearktik bölgede çok geniş yayılış gösterir ve insan eliyle başka kıtalara da taşınmıştır. Yakın görünüşlü Aphodius pedellus ile karıştırılabilir. Bu böceklerin gövdesi kısa, dışbükey ve sağlam yapılıdır; renk çoğu türde siyah ya da koyu kahverengidir, bazılarında ise kanat örtüleri kırmızımsı veya sarımsı olabilir. Antenlerin ucundaki üç halkalı yapraksı topuz, koku alarak taze gübreyi bulmalarına yardım eder. Türler arasındaki farklar çoğunlukla küçüktür; ayrım için göğüs plakasının noktalanması, kanat örtüsü çizgileri ve bacak dikenleri gibi ince ayrıntılara bakılır.

Erginler ve larvalar genellikle otçul memelilerin, özellikle sığır, koyun, keçi ve atın dışkısıyla beslenir. Gerçek bokböceklerinin aksine bu türler gübreyi top hâline getirip yuvarlamaz; yumurtalarını çoğunlukla doğrudan gübre yığınının içine ya da hemen altındaki toprağa bırakırlar. Larvalar gübrenin içinde gelişir ve bir süre sonra pupa evresine geçer. Pek çok türde yılda tek döl görülür; erginler belirli mevsimlerde, çoğu zaman ilkbahar veya sonbaharda yoğun olarak ortaya çıkar.

Dışkının hızla ayrışmasını sağlayan bu böcekler, meralarda otların gübre altında boğulmasını önler, besin döngüsüne katkı yapar ve sineklerin üreme ortamlarını azaltır. Ayrıca kuşlar, kirpiler ve başka böcek yiyen hayvanlar için besin kaynağıdır. İnsanlara herhangi bir zararı yoktur; tersine hayvancılık yapılan alanlarda yararlı canlılar arasında sayılırlar. Türkiye'nin dağlık bölgelerindeki yaylalar ve ova meraları, hayvan otlatmasının sürdüğü yerlerde bu gruptaki böceklere bol besin ve üreme ortamı sağlar.