Aphaenogaster gibbosa (Linnaeus, 1758)

Aphaenogaster gibbosa, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının karıncalar (Formicidae) familyasına ait, Aphaenogaster cinsinden bir karınca türüdür. Akdeniz Avrupası'nda yaygın türlerden biridir. Tür adı Latincede "kambur" anlamına gelir ve gövdenin belirgin kavisli yapısına gönderme yapar.

Aphaenogaster cinsinin işçileri genellikle orta büyüklükte, ince ve uzun bacaklı karıncalardır. Başın arka kısmı çoğu türde boyun benzeri bir daralma gösterir; antenler on iki boğumludur ve ucunda dört boğumlu belirgin olmayan bir topuz bulunur. Bel kısmı, Myrmicinae alt familyasına özgü olarak iki boğumludur (petiol ve postpetiol). Gövde rengi türe göre sarımsı kahverengiden koyu kahverengi ve siyaha kadar değişir; yüzey kimi türlerde parlak, kimilerinde ince çizgili ve mattır.

Bu karıncalar çoğunlukla kurak ve yarı kurak açık alanlarda, makilik ve frigana gibi Akdeniz bitki örtülerinde, seyrek ormanlarda ve kayalık yamaçlarda yaşar. Yuvalarını genellikle taşların altına ya da toprağa kazarlar. Beslenmeleri karışıktır: ölü ya da canlı küçük eklem bacaklıları, tohumları ve bitki salgılarını değerlendirirler. Yiyecek arama çoğunlukla bireysel olarak yapılır.

Tür Güney Avrupa'da, özellikle Akdeniz iklimine sahip kurak ve açık alanlarda yayılış gösterir. Formicidae familyası içinde Myrmicinae alt familyasına ait olan bu cins, dünya genelinde iki yüzü aşkın türe sahiptir. Akdeniz ve Ön Asya, cinsin en çok tür barındırdığı bölgelerdendir. Türler birbirine oldukça benzediğinden kesin tanımlama çoğu zaman mikroskop altında vücut yüzeyi dokusu, kıl yapısı ve göğüs dikenlerinin incelenmesini gerektirir.

Bu cinsin üyeleri insanlara zarar vermez ve evlerde zararlı olarak görülmez. Karınca topluluklarının izlenmesinde gösterge türler arasında yer alabilir; bu nedenle yaşam alanlarındaki değişimlere duyarlılıkları, doğa koruma açısından da önem taşır. Karıncalar ayrıca kuşlar, sürüngenler ve diğer böcekler için önemli bir besin kaynağıdır.