Anthoxanthum odoratum

Anthoxanthum odoratum, buğdaygiller (Poaceae) familyasına ait çok yıllık bir ot türüdür. Kümeler hâlinde büyür; dik sapları genellikle 20 ile 50 cm arasında boylanır, ancak verimli topraklarda daha uzun olabilir. Yaprakları yassı, kısa ve çoğunlukla seyrek tüylüdür. Çiçek durumu sapın ucunda yer alan, sık, mızrak biçimli ile silindirik arasında değişen, olgunlukta sarımsı-kahverengiye dönen başak benzeri bir salkımdır. Bitki ezildiğinde ya da kuruduğunda taze saman kokusunu andıran tatlı bir koku yayar.

Anthoxanthum cinsi, buğdaygiller (Poaceae) familyasına ait, Avrasya, Afrika dağları ve Amerika'nın ılıman bölgelerinde yayılış gösteren yaklaşık yirmi kadar tür içeren bir cinstir. Cinsin en belirgin özelliği, bitki dokularında bulunan kumarin maddesidir; bu madde özellikle kurutulduğunda bitkiye taze biçilmiş saman ve vanilyayı andıran tatlı bir koku verir. Başakçıklarda tek bir verimli çiçeğin altında iki kısır çiçek pulu bulunur ve verimli çiçek çoğunlukla yalnızca iki ercik taşır; bu durum buğdaygiller arasında oldukça sıra dışıdır.

Bu tür, Avrupa, Kuzey Afrika ve ılıman Asya'da geniş bir doğal yayılışa sahiptir; Kuzey ve Güney Amerika, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi pek çok bölgeye taşınmış ve buralarda doğallaşmıştır. Çayırlarda, meralarda, açıklıklarda, orman kenarlarında ve fundalıklarda, özellikle besince fakir ve asidik topraklarda yaygındır. Çimenlerin en erken çiçeklenenlerinden biridir; çiçeklenme ilkbaharda başlar ve yaz başına kadar sürer. Biçilen çayır otuna verdiği hoş koku nedeniyle bilinir.

Kumarin, bitkiyi otçullara karşı bir ölçüde korur; ancak bozulmuş ya da küflenmiş samanda kan pıhtılaşmasını engelleyen bileşiklere dönüşebildiği için hayvancılıkta dikkat edilmesi gereken bir maddedir. Cinsin türleri erken çiçeklenmeleriyle tanınır ve polenleri saman nezlesi olarak bilinen mevsimsel alerjinin erken kaynakları arasında sayılır.