Anoxia orientalis (Krynizky, 1832)

Anoxia orientalis, kınkanatlılar takımının Scarabaeidae ailesine ait, iri yapılı bir mayıs böceği türüdür. Cinsin en tanınmış ve en geniş yayılışlı türlerinden biridir. Erginleri yaklaşık 2,5–3,5 santimetre boyundadır; kahverengi gövdesi, üst yüzeydeki sık, kısa ve açık renkli tüyler nedeniyle grimsi ya da pudralı görünür.

Anoxia cinsinin üyeleri iri, tıknaz yapılı mayıs böcekleridir. Gövde genellikle kahverengi ya da koyu kahverengidir ve üst yüzey, özellikle kanat örtüleri (elitralar), çoğu türde sık, kısa beyazımsı ya da sarımsı tüylerle kaplıdır; bu tüyler böceğe pudralanmış ya da kadifemsi bir görünüm verir. Antenlerin uç kısmı, ailenin tipik özelliği olan yelpaze biçimli yapraklardan oluşur ve erkeklerde bu yelpaze dişilere göre belirgin biçimde daha büyüktür.

Erginler yaz başında ve ortasında, çoğunlukla alacakaranlıkta ve gece etkindir; ışığa gelebilirler. Kumlu ve hafif topraklar bu cins için özellikle önemlidir; kıyı kumulları, kumlu ovalar ve çam ormanlarının açıklıkları tipik yaşam alanlarıdır. Dişiler yumurtalarını toprağa bırakır. Larvalar, halk arasında "maymun" ya da "beyaz kurt" diye bilinen, C biçiminde kıvrık, beyaz gövdeli ve kahverengi başlı tipik scarabaeid larvalarıdır; toprakta bitki kökleriyle beslenerek birkaç yıl süren bir gelişim geçirirler. Bu nedenle bazı türler fidanlıklarda, bağlarda ve genç ağaçlandırma alanlarında köklere zarar verebilir.

Tür Güneydoğu Avrupa'dan Karadeniz çevresine, Anadolu'ya ve Kafkasya'ya uzanan bir alanda yayılış gösterir. Türkiye'de de bulunur. Larvalarının kumlu topraklarda fidanlıklara, bağlara ve genç orman ağaçlarına zarar verdiği bilinmektedir.

Anoxia cinsi, bokböceği ve mayıs böceklerini içeren Scarabaeidae ailesinin Melolonthinae alt ailesine aittir; bu grup bazı sınıflandırmalarda ayrı bir aile olarak Melolonthidae adıyla da ele alınır. Kınkanatlılar (Coleoptera) takımının bu üyeleri, toprak ekosisteminde önemli bir yer tutar: larvalar kök tüketerek bitki örtüsünü etkiler, hem larvalar hem de erginler kuşlar, memeliler, sürüngenler ve parazit böcekler için önemli bir besin kaynağıdır. İnsanlar için zararsızdırlar; sokmaz ve zehirli değildirler.