Anisoplia lodosi (Baraud, 1990)

Anisoplia lodosi, kınkanatlılar (Coleoptera) takımının bok böcekleri ailesi (Scarabaeidae) içinde, Rutelinae alt ailesine bağlı Anisoplia cinsinden bir böcek türüdür. Tür 1990 yılında Baraud tarafından tanımlanmıştır. Anisoplia türleri, tahıl başakları üzerinde beslenmeleri nedeniyle halk arasında ekin kınkanatlıları ya da hububat böcekleri olarak bilinen bir gruptur. Türün adı, Türkiye böcek bilimine önemli katkılar yapmış entomolog Niyazi Lodos’a ithaf edilmiştir.

Cinsin üyeleri orta büyüklükte, yaklaşık 8–14 mm uzunluğunda, oval ve hafif yassı gövdeli kınkanatlılardır. En belirgin özellikleri, öne doğru uzamış ve kenarı kalkık bir burun benzeri klipeuslarıdır. Kanat örtüleri genellikle açık ya da koyu kahverengi tonlarında olup bazı türlerde koyu lekeler veya kenar bantları bulunur; baş ve pronotum çoğu zaman daha koyu ve hafif metalik parlaklıktadır. Gövdenin alt yüzü yoğun tüylüdür.

Erginler genellikle mayıs ile temmuz arasında, buğdaygillerin çiçeklenip başak bağladığı dönemde görülür. Sıcak, güneşli günlerde başaklar üzerinde toplanır, olgunlaşmakta olan taneleri ve çiçek kısımlarını yerler; yoğun oldukları yıllarda tahıl tarlalarında ürün kaybına yol açabilirler. Dişiler yumurtalarını toprağa bırakır. Larvalar toprakta yaşayan, C biçiminde kıvrık, beyazımsı kurtçuklardır ve otsu bitkilerin kökleri ile humusla beslenir. Gelişim türe ve iklime bağlı olarak bir veya iki yıl sürer.

Cinsin yayılış alanı Akdeniz ülkelerinden ve Doğu Avrupa’dan başlayarak Anadolu, Kafkasya, İran ve Orta Asya’ya kadar uzanır. Anadolu, bu ekin kınkanatlılarının çeşitliliğinin yüksek olduğu bölgeler arasındadır ve türlerin çoğu açık, kurak otlaklarla tarım arazilerini tercih eder. Türlerin ayırt edilmesi çoğunlukla klipeusun biçimi, tüylenme, renk deseni ve erkek çiftleşme organı gibi ayrıntılı özelliklere dayanır; bu nedenle kesin tanı genellikle uzman incelemesi gerektirir.

Ekonomik önemleri yalnızca zararlılıkla sınırlı değildir: toprakta gelişen larvalar organik maddenin parçalanmasına yardım eder, erginler ve larvalar ise kuşlar, kirpiler ve çeşitli yırtıcı böcekler için önemli bir besindir. Bu böcekler insanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz.