Anagallis arvensis

Anagallis arvensis (güncel sınıflandırmada Lysimachia arvensis), kırmızı farekulağı olarak da bilinen, Primulaceae (çuhaçiçeğigiller) familyasına ait yaygın bir tarla otudur. Dünyanın pek çok yerinde en tanıdık yabani otlardan biridir ve İngilizcede havanın bozacağını çiçeklerini kapatarak "haber vermesi" nedeniyle çobanın hava gözlüğü gibi adlarla anılır.

Gölgesiz, açık alanlarda yetişen tek yıllık, yatık ya da yükselici gövdeli küçük bir ottur; gövdesi dört köşelidir ve genellikle 5–30 cm uzunluğa ulaşır. Yaprakları sapsız, yumurta biçimlidir ve gövde üzerinde karşılıklı dizilir; alt yüzlerinde çoğunlukla küçük koyu noktalar bulunur. Çiçekler yaprak koltuklarından çıkan ince saplar üzerinde tek tek açar ve beş taç yaprağından oluşur. Çiçekler yalnızca güneşli havada açık kalır, bulutlu havada ve akşamları kapanır. Taç yaprakları çoğunlukla turuncumsu kırmızıdır ve tabanda morumsu bir halka bulunur; ancak mavi, pembe ya da beyaz çiçekli biçimleri de vardır. Taç yaprağı kenarlarındaki sık salgı tüyleri, onu benzer mavi çiçekli Anagallis foemina türünden ayırmaya yarar.

Tarlalar, bağ ve bahçeler, yol kenarları, nadas alanları ve bozulmuş yerlerde yaygın bir yabani ottur. İlkbahardan sonbahara kadar uzun bir dönem boyunca çiçek açabilir. Meyvesi, olgunlaştığında üst kısmı bir kapak gibi açılan küresel bir kapsüldür ve çok sayıda küçük tohum içerir. Kökeni Akdeniz havzası ve Avrupa olmakla birlikte insan etkinlikleriyle dünyanın pek çok bölgesine yayılmıştır. Türkiye'de de yaygındır ve hemen her bölgede tarla ve yol kenarlarında görülebilir.

Bitki saponinler ve başka acı maddeler içerir; insanlar ve otlayan hayvanlar için zehirli kabul edilir ve deriyle temasında bazı kişilerde tahrişe yol açabilir. Eskiden halk hekimliğinde çeşitli amaçlarla kullanılmış olsa da bu kullanım güvenli değildir. Günümüzde moleküler çalışmaların sonucunda Anagallis türlerinin çoğu Lysimachia cinsine aktarılmıştır.