Ampelisca gibba G.O. Sars, 1882

Ampelisca gibba, eklembacaklılar şubesinin yüksek kabuklular (Malacostraca) sınıfına bağlı Amphipoda takımının Ampeliscidae ailesinde yer alan küçük bir deniz kabuklusudur. Tür adı Latincede “kambur” anlamına gelir ve vücut profilindeki belirgin kabarıklığa işaret eder. Kuzeydoğu Atlantik ve Akdeniz’den bildirilmiştir. Ampeliscidae, tüp içinde yaşayan amfipodlar arasında en iyi bilinen ailelerden biridir ve Ampelisca dünya denizlerinde yüzlerce türle temsil edilen geniş bir cinstir.

Ampeliscidae üyeleri yanlardan basık, ince ve yarı saydam vücutlarıyla tanınır. Bu cinsin üyelerinin boyu genellikle birkaç milimetre ile iki santimetre arasındadır. Başın önünde, kornea merceği taşıyan iki çift basit göz bulunur; bu özellik aileyi diğer amfipodlardan ayırmada önemlidir. Birinci anten ikinciye göre belirgin biçimde kısadır, ikinci anten ise çoğu zaman vücut kadar uzun olabilir. Arka bacaklardan sonuncusu uzun ve geniş yapılıdır. Türler arasındaki ayrım çoğunlukla karın halkalarının kenar dişleri, bacakların diken dizilimi ve kuyruk uzantısının biçimi gibi ince ayrıntılara dayanır ve mikroskop altında yapılır.

Bu kabuklular yumuşak zeminlerde, tortu tanelerini salgıladıkları ipliksi maddeyle birbirine bağlayarak yaptıkları tüplerde yaşar. Tüpün içinden dışarı uzanan antenleri ve ağız parçalarıyla suda asılı duran ince organik parçacıkları ve zemin yüzeyindeki besin artıklarını toplarlar. Sığ kıyı sularından sahanlığın derin kesimlerine kadar farklı derinliklerde bulunabilirler. Bazı yerlerde metrekarede binlerce bireye ulaşan yoğunluklar oluşturdukları bilinir.

Bütün amfipodlarda olduğu gibi dişiler yumurtalarını göğüs bölgesindeki kuluçka kesesinde taşır; yavrular larva evresi geçirmeden, erginlerin küçük birer kopyası olarak keseden çıkar. Bu doğrudan gelişim, türlerin yayılma yeteneğini sınırlar ve yerel toplulukların oluşmasına katkıda bulunur. Ampelisca türleri birçok dip balığı ve diğer bentik avcılar için önemli bir besin kaynağıdır; ayrıca kirliliğe, özellikle petrol kirliliğine karşı duyarlı olduklarından deniz ortamının sağlığını değerlendirmede gösterge canlı olarak kullanılırlar. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.