Amblyopyrum muticum var. muticum

Amblyopyrum muticum var. muticum, buğdaygiller (Poaceae) familyasının Triticeae oymağına ait Amblyopyrum muticum türünün tip varyetesidir. Tür birçok kaynakta Aegilops mutica adıyla buğdayın yakın akrabası olan kılçık otları arasında değerlendirilir. Latince muticum sözcüğü kılçıksız anlamına gelir ve başakçıkların kılçık taşımamasını ifade eder.

Tek yıllık olan bu ot dik ya da tabanda dirsekli gövdelere ve dar, şerit biçimli yapraklara sahiptir. Başak ince, uzun ve silindiriktir; başakçıklar eksen boyunca seyrek dizilir. Olgunlaştığında başak ekseni eklem yerlerinden kırılarak parçalara ayrılır ve tohumlar bu parçalarla birlikte dağılır. Tip varyete, türün ilk tanımlandığı biçimi temsil eder.

Tür kurak ve yarı kurak bozkırlarda, nadas tarlalarında, yol kenarlarında ve taşlı yamaçlarda yetişir. Sonbahar ya da ilkbahar yağışlarıyla çimlenir, ilkbahar sonu ile yaz başında çiçeklenir. Buğdaygillerin çoğu kendine tozlaşırken bu türde yabancı tozlaşma baskındır. Yayılışı esas olarak İç Anadolu ve Kafkasya çevresiyle sınırlıdır.

Türün taşıdığı T genomu, onu buğday ıslahı için değerli bir genetik kaynak hâline getirir. Araştırmacılar bu türü, buğdaya hastalıklara dayanıklılık ve çevresel strese tolerans gibi özellikler kazandırmak amacıyla yapılan melezleme çalışmalarında kullanır. Buğdayın yabani akrabalarının doğal popülasyonlarının korunması, gelecekteki tarımsal ıslah çalışmaları için büyük önem taşır.