Amblyopyrum muticum var. loliaceum

Amblyopyrum muticum var. loliaceum, buğdaygiller (Poaceae) familyasının Triticeae oymağında yer alan Amblyopyrum muticum (Aegilops mutica olarak da bilinir) türünün bir varyetesidir. Varyete adı, başağının görünüş olarak delice otlarını (Lolium) andırmasına gönderme yapar. Tür, buğdayın yabani akrabaları arasında sayılan tek yıllık bir ottur.

Bu türde başak ince, uzun ve silindiriktir; başakçıklar eksen boyunca seyrek dizilir ve olgunlukta eksen parçalanarak tohumlar dağılır. Başakçıklar kılçıksızdır ya da çok kısa kılçık taşır; tür adı da bu kılçıksızlıktan gelir. Varyeteler arasındaki farklar genellikle başakçık sayısı, kavuzların biçimi ve tüylülük gibi küçük morfolojik ayrıntılara dayanır.

Tür kurak bozkırlarda, nadas alanlarında, tarla kenarlarında ve taşlı yamaçlarda yetişir. İlkbahar sonu ile yaz başı arasında çiçeklenir ve yaz kuraklığından önce tohumlarını olgunlaştırır. Buğdaygillerin çoğundan farklı olarak büyük ölçüde yabancı tozlaşma gösterir. Yayılışı esas olarak İç Anadolu ile Kafkasya çevresindedir.

Amblyopyrum muticum, kendine özgü T genomu nedeniyle buğday genetiği ve ıslahı açısından değerli bir türdür. Buğdayla yapılan melezlemelerde hastalıklara dayanıklılık ve çevresel strese tolerans gibi özelliklerin aktarılmasında genetik kaynak olarak incelenir. Bu nedenle türün doğal popülasyonları ve farklı varyeteleri, tarımsal biyoçeşitliliğin korunması açısından önem taşır.