Alopecurus setarioides

Alopecurus setarioides, buğdaygiller (Poaceae) familyasının tilkikuyruğu (Alopecurus) cinsine ait tek yıllık bir ot türüdür. Tür adı, çiçek durumunun Setaria (tilki kuyruğu darısı) cinsinin başak benzeri salkımlarını andırmasına gönderme yapar. İnce saplı, orta ya da alçak boylu bir bitkidir; sapın ucunda yoğun, silindirik, kılçıkları nedeniyle hafif fırçamsı görünen bir çiçek durumu taşır.

Alopecurus (tilkikuyruğu) cinsi, Kuzey Yarımkürenin ılıman bölgelerinde yayılış gösteren, yaklaşık kırk kadar tür içeren bir buğdaygil cinsidir. Cinsin en belirgin özelliği, çiçek durumunun yoğun, silindirik ya da yumurtamsı, tilki kuyruğunu andıran başak benzeri bir salkım olmasıdır. Başakçıklar tek çiçeklidir ve yanlardan basıktır; iki kavuz çoğunlukla tabanda birbirine kaynaşmıştır, çiçek pulu ise sırtından çıkan bir kılçık taşır. Bu özellikler cinsi, görünüşçe benzeyen Phleum (itkuyruğu) türlerinden ayırmaya yarar.

Bu tür, Balkanlar ve Anadolu'yu kapsayan Doğu Akdeniz bölgesinde yayılış gösterir. Açık otlu alanlarda, kuru ya da ilkbaharda nemli çayırlarda, tarla ve yol kenarlarında yetişir. Tek yıllık bir bitki olarak ilkbaharda çiçeklenir, yaz başında tohum bağlayarak yaşam döngüsünü tamamlar.

Cinsin üyeleri çoğunlukla nemli çayırlar, dere kenarları, sulak çukurlar, tarla kenarları ve dağ meraları gibi ortamlarda yetişir. Hem tek yıllık hem çok yıllık türleri bulunur; tek yıllık türler genellikle ilkbaharda hızla gelişip tohum bağlar ve yaz kuraklığı başlamadan yaşam döngüsünü tamamlar. Çok yıllık türler ise kümeler ya da toprak altı gövdelerle yayılarak sık örtüler oluşturabilir. Tilkikuyruğu türleri otlatma açısından değerli olabilir; bazıları ise tarım alanlarında yabancı ot olarak bilinir. Türkiye, Akdeniz ve İran-Turan floralarının kesiştiği konumu nedeniyle cinsin pek çok türünü barındırır; türlerin ayırt edilmesinde kavuzların biçimi ve tüylülüğü, kılçığın uzunluğu ve yaprak kınının şişkin olup olmaması önemlidir.