Allium stearnianum

Allium stearnianum, Nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasının Allium cinsine bağlı, soğanlı ve çok yıllık bir yabani soğan türüdür. Doğu Akdeniz bölgesinde yayılış gösteren, az bilinen türlerdendir.

Bu türe ait ayrıntılı bilgiler sınırlı olmakla birlikte, cinsin diğer üyeleri gibi toprak altında zarsı kabuklarla örtülü bir soğan taşır, ilkbaharda dar yapraklar ve bunların arasından yükselen çiçekli bir gövde geliştirir. Çiçekler gövdenin ucunda şemsiye biçimli bir çiçek durumunda toplanır ve genç evrede zarsı bir kın ile örtülüdür. Her çiçek altı tepal, altı stamen ve üç karpelli bir yumurtalıktan oluşur; meyve küçük, siyah tohumlar içeren üç gözlü bir kapsüldür.

Doğu Akdeniz'e özgü soğanlı bitkiler genellikle kışın yağışlı, yazın sıcak ve kurak geçen iklime uyum sağlamıştır. Sonbahar ve kış yağışlarıyla kök salar, ilkbaharda büyüyüp çiçeklenir, yazın ise toprak üstü kısımlarını kaybederek soğan hâlinde dinlenir. Bu tür bitkiler çoğunlukla taşlı yamaçlarda, frigana ve makilik açıklıklarında ve kayalık alanlarda yetişir.

Allium cinsi, soğan, sarımsak ve pırasayı da içeren, Kuzey Yarımküre'de yayılış gösteren ve sayısı yaklaşık bin türe ulaşan geniş bir cinstir. Cinsin üyeleri toprak altında bir soğan ya da rizom taşıyan, ezildiğinde kükürtlü bileşikler nedeniyle karakteristik soğan veya sarımsak kokusu yayan çok yıllık otsu bitkilerdir. Çiçekler, genç evrede zarsı bir kını (spata) tarafından örtülen şemsiye biçimli bir çiçek durumunda toplanır.

Türkiye, Anadolu'nun çeşitli iklim ve toprak koşulları sayesinde Allium türleri bakımından dünyanın en zengin bölgelerinden biridir ve ülkede yüzlerce soğan türü bilinir; bunların önemli bir kısmı endemiktir. Cinsin üyeleri arılar, kelebekler ve diğer böcekler için önemli nektar kaynaklarıdır. Yabani soğan türlerinin bir kısmı yöresel olarak sebze ya da baharat olarak toplanır; ancak soğanı olan bazı zehirli bitkilerle karıştırılma riski nedeniyle doğadan toplamada dikkatli olunmalıdır.