Allium scorodoprasum

Allium scorodoprasum, Nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasının Allium cinsine bağlı, çok yıllık ve soğanlı bir yabani sarımsak türüdür. Avrupa'da kum pırasası olarak da bilinen bu bitki, kültür sarımsağının yakın akrabası olarak kabul edilir.

Bitki genellikle 30 ile 90 santimetre boyunda, dik ve sağlam bir gövde geliştirir. Yaprakları yassı, şerit biçimli ve gövdenin alt yarısını saran kınlıdır. Çiçek durumu, genç evrede kısa gagalı bir kın içindedir; açıldığında az sayıda morumsu-pembe çiçeğin yanı sıra çok sayıda koyu mor renkli küçük soğancık (bulbil) taşır. Bu soğancıklar yere düşerek yeni bitkiler oluşturur ve türün vejetatif yolla yayılmasını sağlar. Çiçeklenme yaz başında gerçekleşir.

Tür çalılıklarda, orman kenarlarında, nehir kıyılarındaki çayırlarda, bağ ve tarla kenarlarında yetişir; nemli ve besince zengin toprakları tercih eder. Avrupa'nın büyük bölümünden Kafkasya'ya ve Batı Asya'ya kadar geniş bir alanda yayılış gösterir; Türkiye'de de bulunur.

Allium cinsi, soğan, sarımsak ve pırasayı da içeren, Kuzey Yarımküre'de yayılış gösteren ve sayısı yaklaşık bin türe ulaşan geniş bir cinstir. Cinsin üyeleri toprak altında bir soğan ya da rizom taşıyan, ezildiğinde kükürtlü bileşikler nedeniyle karakteristik soğan veya sarımsak kokusu yayan çok yıllık otsu bitkilerdir. Çiçekler, genç evrede zarsı bir kını (spata) tarafından örtülen şemsiye biçimli bir çiçek durumunda toplanır.

Yaprakları ve soğanı sarımsak benzeri bir aromaya sahiptir ve bazı yörelerde yabani sebze olarak toplanır. Kendine has soğancıkları sayesinde yayılması kolaydır; bu nedenle bazı bölgelerde tarla kenarlarında yoğun topluluklar oluşturabilir.