Allium carinatum

Allium carinatum, nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasının soğan cinsine (Allium) ait çok yıllık, soğanlı bir bitkidir. İngilizcede "omurgalı sarımsak" anlamına gelen adla bilinir; tür adı da yapraklardaki belirgin omurga biçimli çıkıntıya işaret eder. Boyu genellikle 30 ile 60 santimetre arasındadır ve ezildiğinde tipik soğan kokusu yayar.

Yaprakları dar, şerit biçimli ve alt yüzde hafif omurgalıdır. Çiçek durumu, iki uzun ve kalıcı brakteyle sarılı gevşek bir şemsiyedir. Çiçekler pembe ile mor tonlarındadır, çan biçimlidir ve uzun saplar üzerinde sarkar; erkek organlar genellikle çiçek örtüsünden dışarı taşar. Tip alt türde çiçeklerin arasında küçük yavru soğancıklar (bulbil) bulunur ve bitki çoğunlukla bunlarla vejetatif olarak çoğalır. Bulbilsiz, bol çiçekli formu ise pulchellum alt türü olarak ayrılır ve süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Kuru ve kireçli çayırlarda, kayalık yamaçlarda, çalılıklarda ve orman açıklıklarında yetişir. Çiçeklenme yaz ortasında, genellikle temmuz ve ağustos aylarında gerçekleşir. Çiçekleri arılar, kelebekler ve diğer tozlayıcılar tarafından sıkça ziyaret edilir. Toprak altındaki küçük soğanı sayesinde olumsuz koşulları dinlenme hâlinde geçirir.

Tür, Orta ve Güney Avrupa'nın dağlık bölgelerinde doğal olarak yayılış gösterir; bazı bölgelere ise kültürden kaçarak yerleşmiştir. Cins olarak Allium, kuzey yarımkürede yayılış gösteren yaklaşık bin türüyle en büyük bitki cinslerinden biridir ve soğan, sarımsak, pırasa gibi önemli kültür bitkilerini içerir. Bu cinsin üyeleri köpek ve kedi gibi evcil hayvanlar için zehirli olabilir. Yabani soğanlar toplanırken, zehirli olan ve soğan kokusu taşımayan benzer soğanlı bitkilerle karıştırılmamasına dikkat edilmelidir.