Allium callimischon

Allium callimischon, nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasının soğan ve sarımsakları da içeren Allium cinsine ait küçük, soğanlı, çok yıllık bir bitkidir. Cinsin pek çok türünden farklı olarak sonbaharda çiçek açmasıyla dikkat çeker. Yunanistan ve güneybatı Anadolu çevresine özgü olan bu tür, Doğu Akdeniz'in kayalık habitatlarıyla ilişkilendirilen bir soğanlı bitkidir.

Bitki boyca kısadır; ince gövdesi ve dar, ipliksi yaprakları vardır. Yapraklar çoğu zaman çiçeklenme döneminde kurumaya başlamış olur. Gövde ucunda, zarımsı bir kınla örtülü, birkaç ile birkaç düzine arasında çiçek taşıyan gevşek bir şemsiye bulunur. Çiçekler beyazımsı ya da açık pembe tonlarında olup taç parçalarında koyu renkli damar veya beneklere sahip olabilir. Tüm Allium türlerinde olduğu gibi ezildiğinde hafif soğan kokusu yayar.

Tür genellikle kalker kayalıklarında, kaya çatlaklarında, taşlı yamaçlarda ve makilik açıklıklarında yetişir. Yazın sıcak ve kurak dönemini toprak altındaki soğanıyla dinlenerek geçirir, sonbahar yağmurlarıyla birlikte çiçeklenir. Çiçekleri arılar ve diğer böcekler tarafından tozlaşır; meyve üç gözlü bir kapsüldür ve küçük siyah tohumlar içerir.

Allium cinsi dünyada yüzlerce türle temsil edilir ve Türkiye bu cinsin önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir. A. callimischon gibi dar yayılışlı türler, kayalık habitatların bozulması, taş ocakları ve aşırı toplama gibi etkilere karşı duyarlıdır. Bu tür, süs bitkisi olarak kaya bahçelerinde de yetiştirilir.

Allium cinsinin üyeleri, yaprak ve soğanlarında bulunan kükürtlü bileşikler sayesinde kendine özgü kokularıyla tanınır. Bu bileşikler bitkiyi otçullara karşı korur. Cinsin bazı türleri soğan, sarımsak ve pırasa gibi kültür bitkileri olarak tarih boyunca insanlar için önemli olmuştur; yabani türlerin çoğu ise bulundukları bölgelerin doğal mirasının parçası olan, yerel yayılışlı bitkilerdir.