Aegilops geniculata

Aegilops geniculata, buğdaygiller (Poaceae) ailesine ait tek yıllık bir yabani buğday akrabasıdır; eski kaynaklarda Aegilops ovata adıyla da geçer. Bitki genellikle 15–40 cm boylanır ve tabandan dallanarak küçük öbekler oluşturur. Başağı kısa, oval ve şişkindir; başakçıkların kavuzlarında dışa doğru açılan, sayıca fazla ve sert kılçıklar bulunur. Tetraploit bir türdür. Akdeniz havzasının en yaygın Aegilops türlerinden biridir; Anadolu'da kıyı ve iç bölgelerde kuru otlaklarda, yol kenarlarında ve nadas alanlarında sıkça görülür.

Aegilops cinsi, buğdaygiller (Poaceae) ailesine ait, çoğunlukla tek yıllık otsu bitkilerden oluşan ve yaklaşık yirmi kadar tür içeren bir cinstir. Türleri ana hatlarıyla Akdeniz havzası, Batı ve Orta Asya'da yayılış gösterir; Anadolu ve Bereketli Hilal bölgesi cinsin çeşitlilik merkezlerinden biri kabul edilir. Bu bitkiler genellikle kurak ve yarı kurak bozkırlarda, taşlık yamaçlarda, yol ve tarla kenarlarında, nadas alanlarında ve otlatılan meralarda yetişir.

Cinsin en belirgin özelliği başakçıkların sık bir başak halinde dizilmesi ve kavuzların uçlarında çoğu zaman uzun, sert kılçıklar bulunmasıdır. Olgunlaşan başak genellikle tümüyle ya da parçalar halinde kırılarak dağılır; kılçıklar tohumların hayvan postuna takılarak taşınmasına yardım eder. Bitkiler ilkbaharda büyür, ilkbahar sonu ve yaz başında çiçeklenip tohum bağlar ve yaz kuraklığını tohum halinde geçirir.

Aegilops türleri, ekmeklik ve makarnalık buğdayın (Triticum) yakın akrabalarıdır. Ekmeklik buğdayın genomlarından biri bu cinsten gelmiştir ve birçok türü kuraklık, tuzluluk, hastalık ve zararlılara dayanıklılık bakımından buğday ıslahı için değerli gen kaynakları olarak kabul edilir. Bu nedenle Anadolu'daki yabani popülasyonların korunması, gen bankalarında saklanması ve tarımsal çeşitlilik açısından önem taşır. Hayvancılık açısından genç dönemde otlatılabilir; ancak olgunlaştığında sert kılçıkları nedeniyle hayvanlar tarafından pek tercih edilmez.