İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Aegilops crassa ssp. crassa

Aegilops crassa ssp. crassa


Aegilops crassa ssp. crassa, buğdaygiller (Poaceae) ailesine ait tek yıllık Aegilops crassa türünün tip alt taksonudur. Kalın, şişkin başakçıklardan oluşan ve olgunlukta boncuk dizisini andıran başağı ile tanınır. Bitki genellikle 20–45 cm boylanır, üst başakçıklarda kısa kılçıklar bulunur. Bu takson, türün genel yayılış alanı olan Güneydoğu Anadolu, Irak, İran ve Orta Asya'nın kurak bozkırlarında, tarla kenarlarında ve taşlık yamaçlarında görülür. Bazı kaynaklarda ayrı bir alttür olarak tanınmaz ve doğrudan türün içinde ele alınır.

Aegilops cinsi, buğdaygiller (Poaceae) ailesine ait, çoğunlukla tek yıllık otsu bitkilerden oluşan ve yaklaşık yirmi kadar tür içeren bir cinstir. Türleri ana hatlarıyla Akdeniz havzası, Batı ve Orta Asya'da yayılış gösterir; Anadolu ve Bereketli Hilal bölgesi cinsin çeşitlilik merkezlerinden biri kabul edilir. Bu bitkiler genellikle kurak ve yarı kurak bozkırlarda, taşlık yamaçlarda, yol ve tarla kenarlarında, nadas alanlarında ve otlatılan meralarda yetişir.

Cinsin en belirgin özelliği başakçıkların sık bir başak halinde dizilmesi ve kavuzların uçlarında çoğu zaman uzun, sert kılçıklar bulunmasıdır. Olgunlaşan başak genellikle tümüyle ya da parçalar halinde kırılarak dağılır; kılçıklar tohumların hayvan postuna takılarak taşınmasına yardım eder. Bitkiler ilkbaharda büyür, ilkbahar sonu ve yaz başında çiçeklenip tohum bağlar ve yaz kuraklığını tohum halinde geçirir.

Aegilops türleri, ekmeklik ve makarnalık buğdayın (Triticum) yakın akrabalarıdır. Ekmeklik buğdayın genomlarından biri bu cinsten gelmiştir ve birçok türü kuraklık, tuzluluk, hastalık ve zararlılara dayanıklılık bakımından buğday ıslahı için değerli gen kaynakları olarak kabul edilir. Bu nedenle Anadolu'daki yabani popülasyonların korunması, gen bankalarında saklanması ve tarımsal çeşitlilik açısından önem taşır. Hayvancılık açısından genç dönemde otlatılabilir; ancak olgunlaştığında sert kılçıkları nedeniyle hayvanlar tarafından pek tercih edilmez.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap