Zostera marina

Zostera marina, Alismatales takımının Zosteraceae familyasına ait, deniz suyunda tamamen su altında yaşayan çiçekli bir bitkidir. Deniz çayırları olarak bilinen ve denizlere yeniden uyum sağlamış az sayıdaki kara bitkisi grubunun tipik bir temsilcisidir. Algler gibi görünse de gerçek kökleri, gövdesi, çiçekleri ve tohumları olan bir tohumlu bitkidir.

Bitki, dip çökeltisi içinde yatay uzanan sürünücü gövdeler (rizomlar) geliştirir ve bu gövdelerin düğümlerinden kökler ile yaprak demetleri çıkar. Yaprakları şerit biçimli, koyu yeşil, birkaç milimetre genişliğinde ve uygun koşullarda bir metreye yaklaşan uzunlukta olabilir. Çiçekler küçük ve gösterişsizdir, yaprak kınıyla örtülü yassı bir başakta toplanır. Tozlaşma su içinde gerçekleşir; ipliksi polenler akıntılarla dişi çiçeklere taşınır.

Tür genellikle korunaklı koylarda, haliçlerde ve lagünlerde, kumlu veya çamurlu zeminlerde, ışığın yeterince ulaştığı sığ sularda geniş çayırlar oluşturur. Bu çayırlar balık yavruları, kabuklular ve yumuşakçalar için önemli bir üreme ve beslenme alanıdır; bazı su kuşları için de besin kaynağıdır. Dip çökeltisini sabitleyerek kıyı erozyonunu azaltır, suyu berraklaştırır ve önemli miktarda karbon depolar.

Zostera marina, Kuzey Yarımküre'nin ılıman ve soğuk kıyılarında, Kuzey Atlantik ve Kuzey Pasifik'te geniş bir yayılışa sahiptir; Akdeniz ve Karadeniz'de de bulunur. Yirminci yüzyılda bir hastalık salgını ve sonrasında kirlilik, bulanıklık, dip taraması ve kıyı yapılaşması nedeniyle birçok bölgede popülasyonları gerilemiştir; bu nedenle deniz çayırı alanları pek çok ülkede koruma altındadır.

Deniz çayırları, karasal bitkilerden türeyip denize yeniden dönmüş birkaç farklı soy hattından oluşur ve dünya genelinde yalnızca birkaç düzine tür içerir. Kıyı ekosistemlerinin en verimli yaşam alanları arasında sayılan bu çayırlar, balıkçılık açısından da önemlidir; çünkü pek çok ticari balık türünün yavruları gelişimlerinin ilk dönemini bu alanlarda geçirir.