Xyleborinus saxesenii (Ratzeburg, 1837)

Xyleborinus saxesenii (Ratzeburg, 1837), hortumlu böcekler ailesinin (Curculionidae) kabuk böcekleri alt ailesine (Scolytinae) ait bir ambrozya böceğidir. Meyve ağaçlarında ve pek çok orman ağacında açtığı ince galerilerle tanınır; kın kanatlılar (Coleoptera) takımında yer alır.

Dişiler yaklaşık 2–2,5 mm boyunda, silindirik gövdeli, parlak kahverengi ile koyu kahverengi renkte böceklerdir; kanat örtülerinin arka ucu dik bir eğimle sonlanır. Erkekler belirgin biçimde daha küçük, yassı ve uçamayan bireylerdir. Bu tür, ailenin çoğu üyesinin aksine hortumu çok kısa olan, silindirik yapılı kabuk böceklerinin tipik görünümünü taşır.

Tür, ağaç dokusunu doğrudan yemek yerine galerilerinde yetiştirdiği ambrozya mantarlarıyla beslenir. Dişi, vücudundaki özel ceplerde taşıdığı mantar sporlarını odun içine açtığı galerilere aşılar; larvalar ve yetişkinler bu mantarla beslenir. Galerilerde kardeşler arasında çiftleşme olur ve bazı yavrular yuvada kalarak bakımına yardım eder; bu yüzden tür, böceklerde ilkel sosyal davranışın incelendiği örneklerden biridir. Genellikle zayıflamış, kesilmiş ya da yeni ölmüş ağaçları tercih eder; elma, armut, kayısı gibi meyve ağaçlarının yanında meşe, kayın ve iğne yapraklı ağaçlarda da bulunur.

Avrupa ve Asya kökenli olan tür, odun ticaretiyle Kuzey Amerika başta olmak üzere birçok bölgeye taşınmış ve geniş bir yayılış kazanmıştır. Meyve bahçelerinde stres altındaki ağaçlarda zarar yapabilir ve galerileri odunun kalitesini düşürür. Yetişkinler ilkbaharda uçar; insanlar için tehlikeli değildir.

Hortumlu böcekler (Curculionidae), bilinen 50.000'i aşkın türüyle hayvanlar âleminin en kalabalık ailelerinden biridir. Başın öne doğru uzayarak oluşturduğu hortum (rostrum), ucundaki küçük ağız parçaları ve dirsek biçiminde kırılan antenler ailenin en belirgin özellikleridir. Dişiler hortumlarıyla bitki dokusunda küçük oyuklar açar ve yumurtalarını bu oyuklara bırakır; larvalar ise genellikle bacaksız, kıvrık ve krem renklidir ve bitki dokusunun içinde ya da toprakta beslenir.