X Serapicamptis anatolica

X Serapicamptis anatolica, salepgiller ailesi Orchidaceae içinde yer alan, iki farklı orkide cinsinin doğal olarak çaprazlanmasıyla oluşmuş melez bir orkidedir. Adın başındaki X işareti cinsler arası melezliği gösterir. Serapicamptis adı, Serapias ile Anacamptis cinslerinin adlarının birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Tür adındaki anatolica ise Anadolu ile ilişkisine işaret eder.

Bu tür melezler, ebeveyn türlerin aynı yerde ve aynı zamanda çiçek açtığı alanlarda, böceklerin polenleri farklı cinslerin çiçekleri arasında taşımasıyla kendiliğinden ortaya çıkar. Melez bitkiler genellikle iki ebeveynin özellikleri arasında geçiş gösterir: Serapias türlerinden miğfer biçimli dış çiçek parçalarını ve dil biçimli dudağı, Anacamptis türlerinden ise daha açık çiçek yapısını, mahmuz ve farklı renk tonlarını alabilirler. Bu nedenle görünüşleri bireyden bireye değişebilir.

Ebeveyn cinslerin üyeleri yumrulu, çok yıllık otsu bitkilerdir ve ilkbaharda çiçek açarlar. Çayırlarda, makiliklerde, zeytinliklerde, nemli otlaklarda ve açık ormanlarda yetişirler. Cinsler arası melezler çoğu zaman kısırdır ya da düşük verimlidir; bu yüzden genellikle tek tük bireyler halinde görülürler ve kendi başlarına kalıcı popülasyonlar oluşturmazlar.

Anadolu, orkide çeşitliliği bakımından zengin bir bölgedir ve bu tür doğal melezler orkidelerin evrimi ve akrabalık ilişkileri hakkında değerli bilgiler sunar. Tüm yabani orkideler yaşam alanı kaybı ve salep amacıyla yumrularının toplanması nedeniyle baskı altındadır ve CITES kapsamında koruma altındadır. Orkidelerin korunması için en etkili yol, yetiştikleri çayır ve makilik alanların bozulmadan korunması, yumruların doğadan sökülmemesi ve bitkilerin yalnızca yerinde gözlemlenip fotoğraflanmasıdır; bu küçük özen, gelecek yıllarda da bu çiçeklerin aynı yerlerde açmasını sağlar.