Typhloglomeris alba (Golovatch, 1989)

Typhloglomeris alba, top kırkayakları olarak bilinen Glomerida takımının Glomeridellidae familyasına ait küçük bir kırkayak türüdür. Tür adı Latincede “beyaz” anlamına gelir ve cinsin pek çok üyesinde olduğu gibi soluk, pigmentsiz bir vücut rengine işaret eder. Gözlerin körelmiş olması ve küçük boyut, bu türü yeraltı ortamına uyum sağlamış kırkayaklar arasına yerleştirir.

Typhloglomeris cinsi, Glomeridellidae familyasına ait, gözleri körelmiş ya da tamamen kaybolmuş, genellikle soluk renkli küçük top kırkayaklarını kapsar. Cinsin adı da bu körlüğe gönderme yapar. Üyeleri çoğunlukla mağaralarda, kaya yarıklarında ve derin toprak katmanlarında yaşar; bu tür yeraltı ortamlarına uyum sağlamış hayvanlarda pigment kaybı, uzamış duyu kılları ve yavaş metabolizma sık görülür. Cinsin türleri başlıca Balkanlar, Anadolu ve çevresindeki karstik bölgelerden bilinir ve dar yayılışlı oldukları için yaşam alanlarının bozulmasına karşı hassastırlar.

Glomerida takımının üyeleri, tehlike anında vücutlarını tam bir top biçiminde kıvırabilen kısa, geniş gövdeli kırkayaklardır. Sırt plakaları geniş ve kubbe biçimlidir; bu yapı onları dıştan bakıldığında tespihböceklerine (Armadillidium) benzetir, ancak her vücut halkasında iki çift bacak bulunması ve arka uçtaki büyük kalkan plakası ile ayrılırlar. Erkeklerde vücudun arka ucunda telopod adı verilen, çiftleşmede kullanılan değişikliğe uğramış bacaklar yer alır ve türlerin ayırt edilmesinde bu yapılar belirleyicidir.

Kırkayaklar (Diplopoda), vücut halkalarının büyük bölümünde iki çift bacak taşıyan, karada yaşayan eklembacaklılardır. Yavaş hareket ederler, nemli ortamlara bağımlıdırlar ve ağırlıklı olarak çürümekte olan bitki artıklarıyla, ölü yapraklarla ve bunların üzerindeki mantar ve bakterilerle beslenirler. Bu nedenle ölü organik maddenin parçalanmasında ve toprağın oluşumunda önemli bir rol üstlenirler. Pek çok tür, savunma amacıyla vücut yanlarındaki bezlerden kötü kokulu ya da tahriş edici salgılar çıkarır; bu salgılar insanlar için tehlikeli değildir, ancak cilde veya göze temas ettiğinde hafif tahrişe yol açabilir.