Tylos cilicius (Verhoeff, 1941)

Tylos cilicius, eşit bacaklılar (Isopoda) takımının Tylidae familyasına ait bir kara isopodudur ve Verhoeff tarafından tanımlanmıştır. Tür adı, Anadolu'nun güney kıyılarındaki tarihî Kilikya bölgesine gönderme yapar. Tylos cinsinin üyeleri dünyanın ılıman ve sıcak bölgelerinde kumlu deniz kıyılarına özgü canlılardır.

Bu cinsin üyeleri, tehlike anında bedenlerini neredeyse kusursuz bir küre biçiminde kıvırabilmeleriyle tanınır. Kabukları kalın, düzgün ve parlak görünümlüdür; renkleri genellikle kum rengi, gri ya da kahverengi tonlardadır. Karın bölgesinin arka kısmı ve kuyruk ekleri, top şekline girerken bedenin içine gizlenecek şekilde özelleşmiştir. Erginler çoğu kara isopodundan daha iri olup birkaç santimetreye ulaşabilir.

Tylos türleri gececil yaşam sürer. Gündüzleri gelgit çizgisinin hemen üstünde, nemli kumun içine gömülü olarak dinlenir; geceleri ise yüzeye çıkıp kıyıya vuran deniz yosunları, bitki kalıntıları ve diğer organik artıklarla beslenirler. Bu sayede kumsal ekosisteminde besin döngüsüne önemli katkı sağlarlar. Dişiler yumurtalarını kuluçka kesesinde taşır, yavrular gelişimlerini doğrudan tamamlar.

Kumsal isopodları kıyı yapılaşması, kum alımı, kumsalların makinelerle temizlenmesi ve yoğun turizm baskısı nedeniyle yaşam alanı kaybına karşı oldukça hassastır. Kıyıya vuran organik maddenin temizlenmesi, bu canlıların besin kaynağını da ortadan kaldırır. Tylos cilicius gibi dar yayılışlı kıyı türleri, Akdeniz kumsallarının doğal yapısının korunmasının önemini gösteren canlılar arasındadır. İnsanlar için zararsızdır.

Kara isopodları, kabuklular içinde karada yaşamaya en iyi uyum sağlamış gruptur. Solunumlarını karın üyelerindeki solungaç benzeri yapılarla ve bazı türlerde hava borucuklarına benzeyen yalancı trakelerle sağlarlar; bu nedenle nemli ortamlardan uzaklaşamazlar ve etkinliklerini çoğunlukla geceye ya da nemli saatlere yoğunlaştırırlar.