Trichosirocalus horridus (Panzer, 1801)

Trichosirocalus horridus (Panzer, 1801), hortumlu böcekler ailesinin (Curculionidae) Ceutorhynchinae alt ailesine ait küçük bir böcek türüdür. Kın kanatlılar (Coleoptera) takımında yer alan bu tür, devedikenleri üzerinde yaşamasıyla tanınır ve bazı ülkelerde istilacı devedikenlerine karşı biyolojik mücadelede kullanılmıştır.

Yetişkinler yaklaşık 3–4 mm boyunda, koyu kahverengi ile siyahımsı renkte, tıknaz gövdeli böceklerdir. Vücut açık renkli pullarla benekli bir görünüm kazanır; kanat örtülerinde küçük çıkıntılar ve dikensi yapılar bulunur, tür adı da bu pürüzlü görünüme gönderme yapar. Ceutorhynchinae üyelerine özgü olarak hortum dinlenme hâlinde göğsün altındaki bir oluğa yerleştirilebilir.

Tür başlıca Carduus, Cirsium ve Onopordum gibi devedikeni cinslerine bağlıdır. Dişiler yumurtalarını rozet hâlindeki bitkilerin yaprak damarlarına ve büyüme konisine yakın kısımlara bırakır. Larvalar rozetin merkezinde, büyüme noktasına doğru beslenerek bitkiyi zayıflatır, çiçekli gövde oluşumunu geciktirir ya da engeller. Olgunlaşan larvalar toprakta pupa olur. Yetişkinler sonbahar ve ilkbaharda etkindir; yılda genellikle bir döl verir.

Doğal yayılışı Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'yı kapsar. Kuzey Amerika'ya devedikenlerine karşı biyolojik mücadele etmeni olarak götürülmüş, ancak zamanla yerli devedikeni türlerine de yöneldiği görülmüştür; bu durum biyolojik mücadelede konukçu seçiciliğinin önemine dair sık anılan örneklerden biridir.

Hortumlu böcekler (Curculionidae), bilinen 50.000'i aşkın türüyle hayvanlar âleminin en kalabalık ailelerinden biridir. Başın öne doğru uzayarak oluşturduğu hortum (rostrum), ucundaki küçük ağız parçaları ve dirsek biçiminde kırılan antenler ailenin en belirgin özellikleridir. Dişiler hortumlarıyla bitki dokusunda küçük oyuklar açar ve yumurtalarını bu oyuklara bırakır; larvalar ise genellikle bacaksız, kıvrık ve krem renklidir ve bitki dokusunun içinde ya da toprakta beslenir.