Steveniella satyrioides

Steveniella satyrioides, orkidegiller (Orchidaceae) ailesine ait, kendi cinsinin tek türü olan küçük ve karasal bir orkidedir. Cins adı, Kırım ve Kafkasya florası üzerine çalışmış botanikçi Christian von Steven'ın onuruna verilmiştir. Bitki toprak altında iki küçük yumru taşır ve genellikle tek, geniş, yere yakın bir yaprak oluşturur; yaprağın alt yüzü çoğu zaman mor tonludur.

Çiçek gövdesi alçaktır ve üzerinde gevşek bir başak halinde dizilmiş, nispeten küçük çiçekler bulunur. Çiçeklerin dış parçaları birleşerek yeşilimsi, kahverengimsi ya da morumsu bir başlık oluşturur; dudak üç loplu ve kısa mahmuzludur. Bu görünümü nedeniyle dikkatsiz bir gözle kolayca gözden kaçabilir. Bitki erken ilkbaharda, genellikle Nisan ve Mayıs aylarında çiçeklenir.

Tür seyrek ormanlarda, çalılık alanlarda, orman açıklıklarında ve dağ çayırlarında yetişir. Yayılış alanı Kırım, Kafkasya, Kuzey İran ve Anadolu'yu kapsar; Türkiye'de özellikle kuzey ve kuzeydoğu bölgelerde bilinir.

Orkideler (Orchidaceae), çiçekli bitkilerin en kalabalık ailelerinden biridir ve dünya genelinde yirmi binden fazla tür içerir. Avrupa ve Anadolu'daki orkidelerin tamamı karasal, yani toprakta yetişen otsu bitkilerdir; toprak altında yumru ya da kalınlaşmış kökler taşırlar. Tohumları toz kadar küçüktür ve besin dokusu içermediğinden çimlenebilmek için topraktaki belirli mantarlarla ortak yaşam (mikoriza) kurmak zorundadır. Bu nedenle orkideler yavaş gelişir ve yaşam alanlarının bozulmasına karşı son derece duyarlıdır.

Yabani orkidelerin tümü Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) kapsamında koruma altındadır. Anadolu'da salep yapımı amacıyla yumruların sökülmesi, aşırı otlatma, tarım alanlarının genişlemesi ve çayırların yapılaşmaya açılması orkide popülasyonlarını tehdit eden başlıca etkenlerdir. Doğada görülen orkidelerin koparılmaması ya da sökülmemesi, yalnızca fotoğraflanarak kayıt altına alınması türlerin korunmasına önemli katkı sağlar.