Sphaeroma serratum (Fabricius, 1787)

Sphaeroma serratum, Sphaeromatidae ailesine ait, Avrupa kıyılarının en bilinen deniz eşayaklılarından biridir. Kuzeydoğu Atlantik kıyılarından Akdeniz'e ve Karadeniz'e kadar geniş bir alanda yayılış gösterir. Gelgit bölgesinde, özellikle taşların altında, kaya yarıklarında ve çakıllı kıyılarda bol bulunur. Tür adı, kuyruk üyelerinin dış kenarındaki testere dişi gibi dişlere gönderme yapar.

Sphaeroma cinsi, Sphaeromatidae ailesinin adını aldığı cinstir. Bu cinsin üyeleri kubbemsi, geniş ve oval vücutlu, rahatsız edildiklerinde kusursuz bir top haline gelebilen hayvanlardır. Boyları türüne göre birkaç milimetre ile bir santimetreyi biraz aşan değerler arasında değişir. Renkleri gri, kahverengi, yeşilimsi ya da alacalı olabilir; aynı tür içinde bile renk deseni bakımından büyük farklılıklar görülür.

Sphaeromatidae, deniz eşayaklılarının en tanınmış ailelerinden biridir. Üyeleri kısa, geniş ve sırtı kubbemsi vücutludur; birçok tür rahatsız edildiğinde vücudunu bükerek kısmen ya da tamamen top haline gelebilir. Karın segmentlerinin bir kısmı kaynaşarak büyük bir kuyruk plakası (pleotelson) oluşturur; kuyruk üyeleri (uropodlar) bu plakanın iki yanında yer alır. Aile dünya denizlerinde geniş bir yayılış gösterir; bazı cinsleri acı sulara, hatta tatlı sulara da girmiştir.

Eşayaklılar (Isopoda), kabuklular içinde en çeşitli takımlardan biridir ve derin denizlerden kıyılara, tatlı sulardan karalara kadar çok farklı ortamlarda yaşayan binlerce tür içerir. Takımın adı, yürüme bacaklarının birbirine benzer olmasından gelir. Deniz eşayaklıları kıyı ekosistemlerinde hem ayrıştırıcı hem de otçul olarak rol oynar ve besin zincirinin önemli bir halkasını oluşturur.

Bu ailenin üyeleri çoğunlukla sığ sularda, gelgit bölgesinde ve hemen altında, taş altlarında, kaya yarıklarında, midye kümeleri ve deniz yosunları arasında yaşar. Yosunlarla, diyatomelerle ve organik artıklarla beslenirler. Dişiler yumurtalarını vücutlarının altındaki kuluçka kesesinde taşır ve yavrular doğrudan gelişir. Balıklar ve kıyı kuşları için önemli bir besin kaynağı oluştururlar; insanlar için bir tehlikeleri yoktur.