Sorghum halepense

Sorghum halepense, buğdaygiller (Poaceae) familyasının Sorghum cinsine ait çok yıllık bir ot türüdür. Türkçede kanyaş adıyla bilinir ve dünyanın en sorunlu yabancı otlarından biri olarak kabul edilir. Tür adı Halep kentine gönderme yapar.

Sorghum cinsi, buğdaygiller familyasında yer alan, çoğu Afrika, Asya ve Avustralya’nın sıcak bölgelerinde yayılış gösteren yaklaşık 25–30 türü kapsayan bir cinstir. Cinsin üyeleri iri yapılı, kalın saplı, geniş yapraklı otlardır; çiçek durumları dallı bir salkımdır ve başakçıklar çiftler hâlinde, biri sapsız ve verimli, diğeri saplı ve çoğunlukla kısır olacak şekilde dizilir. C4 fotosentezi sayesinde sıcak ve kurak koşullara iyi uyum sağlarlar. Kanyaş bir ila iki metre boylanabilen, belirgin beyaz orta damarlı geniş yapraklara ve morumsu, gevşek, piramit biçimli bir salkıma sahiptir. Toprak altında yayılan kalın ve etli rizomlar türün en ayırt edici özelliğidir.

Tür tarlalarda, bağ ve bahçelerde, kanal ve yol kenarlarında yetişir; hem tohumla hem de rizom parçalarıyla çoğalır. Toprak işleme rizomları parçalayarak yayılmasını hızlandırabilir. Kültür bitkileriyle su ve besin için güçlü bir rekabete girer. Genç sürgünleri ve strese girmiş bitkileri siyanojenik glikozit içerebildiğinden otlayan hayvanlar için zehirli olabilir.

Akdeniz havzası ve Batı Asya kökenli olduğu düşünülen tür, bugün insan etkisiyle dünyanın sıcak ve ılıman bölgelerinin çoğuna yayılmış ve birçok ülkede istilacı tür olarak kabul edilmiştir. Buğdaygiller çayır, bozkır ve mera ekosistemlerinin temel taşıdır; saçak kökleriyle toprağı tutarak erozyonu azaltır, otçul hayvanlara besin, böceklere ve kuşlara barınak ve tohum sağlar.